Seçim Takvimi Hesaplama: Oy Günü, Propaganda ve Yurt Dışı Oy

Seçim takvimi nasıl hesaplanır?

Olağan bir genel seçimde önceki seçimin gününe beş yıl eklersin ve o günden önceki son Pazarı bulursun. Son genel seçim 14 Mayıs 2023'te yapıldı; beş yıl 14 Mayıs 2028 Pazar günü dolar, bundan önceki son Pazar 7 Mayıs 2028'dir. Seçimin başlangıcı oy gününden 60 gün geriye sayılarak 8 Mart 2028 çıkar. Propaganda oy gününden önceki onuncu gün, 27 Nisan 2028 sabahı başlar ve 6 Mayıs 2028 saat 18.00'de biter. Yurt dışı temsilciliklerde oy verme en erken 23 Mart'ta açılır ve 4 Mayıs saat 17.00'de kapanır; gümrük kapılarında 23 Mart 08.00'den oy günü 17.00'ye kadar oy verilir. Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk turda kimse geçerli oyların yarısından fazlasını alamazsa ikinci tur iki hafta sonra, 21 Mayıs 2028 Pazar günü yapılır. Yerel seçimde kural başkadır: 31 Mart 2024'ten beş yıl sonra 2029'un 1 Ocak'ı başlangıç, Mart'ın son Pazarı olan 25 Mart 2029 oy günüdür.

Seçim türüne göre takvim kuralları

Takvimin her satırı ayrı bir kanun maddesine dayanır. Tablo, aracın hangi kuralı hangi seçimde uyguladığını gösterir; örnek sütunu olağan dönem sonuna göre hesaplanmıştır.

Seçimlerin yenilenmesinde YSK, 298 ve 2839 sayılı kanunlardaki süreleri kısaltabilir (2839 m.9). Yurt dışında oy verme süresini YSK, Dışişleri Bakanlığı'nın görüşüyle kısaltabilir.

En geç gün ile kesin gün aynı şey değil

7 Mayıs 2028 bir tahmin değil, kanunun izin verdiği son gündür. Seçim bundan önce iki yolla yapılabilir: TBMM üye tamsayısının beşte üçüyle, yani 360 oyla seçimlerin yenilenmesine karar verir ve günü kendisi belirler; ya da Cumhurbaşkanı yenileme kararı verir ve oy günü karardan sonraki 90. günü takip eden ilk Pazar olur. İki durumda da milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yapılır (Anayasa m.116). Bu yüzden araçta 'oy günü bir kararla belirlenmiş seçim' seçeneği var: karar çıkarsa günü yazarsın, öteki satırlar ona göre yeniden kurulur.

Sık yapılan ikinci hata, yerel seçimi genel seçim kuralıyla hesaplamaktır. Mahalli seçimlerde 60 günlük geri sayım yoktur; başlangıç her zaman seçim yılının 1 Ocak'ıdır ve oy günü Mart'ın son Pazarıdır. 2029'da Mart'ın son Pazarı 25 Mart'tır, 31 Mart değil. Yerel seçimde yurt dışında sandık da kurulmaz; yurt dışı seçmenler yalnız milletvekili, cumhurbaşkanlığı ve halkoylamasında oy verir.

Takvimi kim, ne için kullanır?

Seçim günü yaklaştıkça işini planlayan herkes aynı tarihlere bakar: yurt dışında yaşayan biri temsilcilikteki oy günlerine göre izin alır, Türkiye'ye dönecekse gümrük kapısında oy verebileceği ilk günü bilir; okul ve kurumlar sandık binası olarak kullanılacakları haftayı, öğrenciler ilk kez oy verip veremeyeceklerini sorar. İlk kez oy verecekler için yaşı seçim gününe göre oy kullanma yaşı hesaplama aracı, bir tarihe gün eklemek ya da iki tarih arasını saymak için tarihe gün ekleme ve tarih farkı hesaplama araçları yeterlidir.

Sandık kapandıktan sonra sonucu sandalyeye çevirmek ayrı bir iştir: milletvekili dağılımı D'Hondt hesaplama sayfasında, cumhurbaşkanlığında ilk turda seçilmek için gereken oy cumhurbaşkanlığı seçimi hesaplama sayfasında hesaplanır. 'Seçime kaç gün kaldı' satırı bu sayfayı her açtığında bugünün tarihine göre yeniden sayılır.

Bu araç neyi hesaplamaz

• YSK'nın seçim takvimi kararındaki ara adımları (aday listesi teslimi, seçmen listelerinin askı süresi, itiraz günleri) hesaplamaz; o günler YSK kararıyla ilan edilir.
• Seçimin başlangıç gününü oy gününden 60 gün geriye sayarak bulur; YSK takvimindeki gün bir gün farklı çıkabilir, kesin gün için Resmî Gazete'deki kararı esas al.
• Seçimlerin yenilenmesinde YSK'nın süreleri kısaltma yetkisi olduğu için propaganda ve yurt dışı satırları o durumda yalnız kanundaki en geniş süreyi gösterir.
• Erken seçim olup olmayacağını, seçimin hangi gün yapılacağını tahmin etmez; yalnız kanundaki en geç günü ve sen bir tarih yazarsan o tarihe bağlı günleri bulur.
• Ara seçimi, halkoylaması takvimini ve muhtarlık seçimlerinin ayrı kurallarını hesaplamaz; ara seçim gününü biliyorsan karar seçeneğine yazabilirsin, ama yurt dışı satırları o seçimde uygulanmayabilir.

Seçim takvimi ve seçim tarihi hakkında sık sorulanlar

2028 seçimi ne zaman yapılacak?

Erken seçim kararı olmazsa milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimi en geç 7 Mayıs 2028 Pazar günü yapılır. 2839 sayılı Kanun'un 6. maddesi oy gününü, önceki seçimden beş yılın dolduğu 14 Mayıs 2028'den önceki son Pazar olarak belirler.

Seçim takvimi ne zaman başlar?

Olağan genel seçimde oy gününden geriye sayılan 60 günlük sürenin ilk günü başlangıçtır; 7 Mayıs 2028 oy günü için bu yaklaşık 8 Mart 2028'dir. Yerel seçimde başlangıç seçim yılının 1 Ocak'ıdır, 2029 seçimi için 1 Ocak 2029.

Seçim propagandası ne zaman başlar ve biter?

298 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre propaganda oy gününden önceki onuncu günün sabahı başlar, oy gününden önceki gün saat 18.00'de biter. 7 Mayıs 2028 için 27 Nisan sabahı başlar, 6 Mayıs akşamı 18.00'de sona erer.

Sonraki yerel seçim ne zaman?

2972 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre mahalli seçim beş yılda bir, beşinci yılın Mart ayının son Pazarı yapılır. 31 Mart 2024 seçiminden sonra oy günü 25 Mart 2029 Pazar'dır.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 30 Ekim 2026.

• 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu — m.6: beş yılda bir, cumhurbaşkanı seçimiyle aynı gün; beş yılın dolmasından önceki son Pazar oy verilir; oy gününden geriye 60 günlük sürenin ilk günü başlangıç; m.8: Cumhurbaşkanı yenilerse kararın verildiği günden sonraki 90. günü takip eden ilk Pazar; m.9: yenilemede YSK süreleri kısaltabilir
• 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun — m.49: propaganda oy gününden önceki onuncu günün sabahı başlar, önceki gün 18.00'de biter; m.94/A: yurt dışı seçmenler milletvekili, cumhurbaşkanı seçimi ve halkoylamasında oy verir; m.94/C: temsilcilikte 45 gün önce başlar, üçüncü gün 17.00'ye kadar; m.94/E: gümrük kapılarında 45. gün 08.00 – oy günü 17.00
• 2972 sayılı Mahalli İdareler Seçimi Kanunu — m.8: beş yılda bir; beşinci yılın 1 Ocak günü seçimin başlangıcı, aynı yılın Mart ayının son Pazarı oy verme günü
• 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.77: TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı gün; m.101: ilk oylamayı izleyen ikinci Pazar ikinci oylama; m.116: TBMM beşte üçle yenileme kararı, seçimler birlikte yapılır

Bu araç kanundaki süre kurallarını uygulayan bilgilendirme amaçlı bir hesaplayıcıdır ve seçim tarihi hakkında tahmin içermez. Kesin seçim takvimi Yüksek Seçim Kurulu kararıyla Resmî Gazete'de ilan edilir; işlemlerinizi o karara göre planlayınız.