Bağ-Kur (4/b) Prim Hesaplama 2026

Bağ-Kur primi nasıl hesaplanır?

Bağ-Kur primi, beyan ettiğin aylık kazancın belli bir yüzdesidir; işveren payı yoktur, tamamını sen ödersin. Üç kalem üst üste gelir: malullük-yaşlılık-ölüm sigortası için %21, genel sağlık sigortası için %12,5 ve iş kazası-meslek hastalığı (kısa vadeli sigorta kolları) için %2,25 — toplam %35,75. Primini düzenli ödüyorsan ilk kalemin 5 puanını Hazine karşılar ve oran %30,75'e iner. Örnek: beyan vermeyen bir esnaf 2026'da asgari ücretten, yani 33.030 ₺'den sayılır. Borcu yoksa primi 33.030 × %30,75 = 10.156,73 ₺; borcu varsa 33.030 × %35,75 = 11.808,23 ₺ olur. Aylık 50.000 ₺ beyan eden ve borcu olmayan biri 50.000 × %30,75 = 15.375,00 ₺ öder; bunun 8.000 ₺'si emeklilik, 6.250 ₺'si sağlık, 1.125 ₺'si kısa vadeli sigorta primidir ve 2.500 ₺'lik kısmı Hazine'den gelir. Kazancını ve borç durumunu yaz, ay içinde eksik gün varsa gün sayısını düzelt; araç kalem kalem dökümü, Hazine'nin karşıladığı tutarı ve 12 ayın toplamını gösterir.

2026 Bağ-Kur prim oranları ve SGK'nın açıkladığı en düşük - en yüksek tutarlar

Oranlar 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde yazar; 4/b sigortalısı üç kalemin tamamını kendisi öder. Malullük-yaşlılık-ölüm oranı 1 Ocak 2026'da %20'den %21'e çıktı (7566 sayılı Kanun); bu yüzden 2025 tablolarındaki %34,5 oranını görürsen eski olduğunu bil. SGK'nın 2026 için yayımladığı tutarlar aşağıdaki gibidir; araç bu tabloyla birebir aynı sonucu verir.

Kaynak: SGK, Bağımsız Çalışanların Prim Tahakkuk ve Tahsilat İşlemleri sayfası, 2026 tablosu. Tavan, asgari ücretin 9 katıdır.

Beyan vermeyen esnaf neden asgari ücretten ödüyor?

4/b'de prim, işverenin bildirdiği bir maaşa değil senin beyanına dayanır. Beyan, e-Devlet'te birkaç dakikada verilir ve verilmediği sürece SGK seni günlük kazanç alt sınırından, yani asgari ücretin otuzda biri olan 1.101 ₺'den sayar. Esnafın büyük çoğunluğu bu yüzden en düşük primi öder. Yüksek beyan vermek bugün daha çok prim ödemek, ileride daha yüksek emekli aylığı almak demektir; ama aylık hesabı bütün çalışma hayatındaki ortalama kazanca baktığı için birkaç aylık yüksek beyan aylığı belirgin biçimde değiştirmez.

Sık yapılan ikinci hata ödeme gününü kaçırmaktır. Her ayın primi, o ayı takip eden ayın son gününe kadar ödenir; Ocak primi Şubat'ın sonuna kadar yatar. Bir gün gecikince o ayın 5 puanlık indirimi düşer ve prim 10.156,73 ₺ yerine 11.808,23 ₺ olur; üstüne gecikme zammı işler. İndirim geriye dönük geri gelmez, borcu kapattığın aydan itibaren yeniden başlar. Bu araç gecikme zammını hesaplamaz; borcunu ve zammını e-Devlet'teki 4/b prim borcu ekranından görürsün.

Üçüncü karışıklık 4/a ile 4/b'yi aynı sanmaktır. İşçi (4/a) priminin %14'ünü öder, gerisini işveren tamamlar; 4/b'de işveren yoktur, %35,75'in tamamı senindir. Aynı 33.030 ₺ kazançta işçi 4.624,20 ₺ prim öderken esnaf 10.156,73 ₺ öder. Şirket ortağı ya da vergi mükellefi olarak çalışırken bir yandan da bir işyerinde sigortalı çalışıyorsan hangi statünün geçerli olduğunu SGK belirler; iki prim birden ödemezsin.

Primi kim öder, hangi durumda oran değişir?

Bu sayfa 4/b zorunlu sigortalısı içindir: vergi mükellefi esnaf ve serbest meslek sahibi, anonim şirketin yönetim kurulu üyesi ortağı, limited şirket ortağı, tarım dışı kendi adına çalışan. Ödediğin prim üç sigorta koluna gider: %21'lik kısım emeklilik ve ölüm aylığının kaynağıdır, %12,5 hastane ve ilaç masraflarını karşılayan genel sağlık sigortasıdır, %2,25 ise iş kazası ve meslek hastalığı için ayrılan kısa vadeli sigorta primidir. Kısa vadeli sigorta primi, 2026'da iş kazası geçirdiğinde geçici iş göremezlik ödeneği alabilmenin bedelidir; sağlık yardımı alabilmen içinse borcunun olmaması gerekir.

Oranın değiştiği durumlar var. İsteğe bağlı sigortalının prim oranı ayrı bir maddeyle belirlenir ve 5 puanlık indirimden yararlanamaz; köy ve mahalle muhtarları da indirim dışındadır. Tarım Bağ-Kur'lusu (Ek-5) ve 65 yaşını doldurmuş bazı gruplar için ayrı hesap düzeni vardır. Emekli olduktan sonra vergi mükellefiyeti devam edenlerden prim değil sosyal güvenlik destek primi kesilir; o da bu sayfanın konusu değildir. Bu gruplardan birindeysen buradaki rakamı kendi durumuna uyarlamadan kullanma.

Yılın ortasında beyanı değiştirmek serbesttir; yeni beyan verdiğin aydan itibaren geçerli olur, geriye yürümez. Beyanın 2026 boyunca aynı kalırsa yıllık toplam satırı bütçe planı için doğrudan kullanılabilir: asgari ücretten ve borçsuz ödeyen esnaf için yılda 121.880,76 ₺, tavandan ödeyen için 1.096.926,36 ₺.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Aracı 4/b zorunlu sigortalısı için yazdık; isteğe bağlı sigorta, tarım Bağ-Kur'u (Ek-5) ve muhtar sigortalılığının oranları farklıdır, onları buradan hesaplama.
• Prim borcun varsa 5 puanlık indirim o ay düşer ve borca gecikme zammı işler; gecikme zammı bu sayfaya girmez, borcunun güncel tutarını e-Devlet'ten gör.
• Emekli olup vergi mükellefiyeti süren kişiden prim değil sosyal güvenlik destek primi kesilir; onun oranı ve hesabı burada yoktur.
• Beyan ettiğin kazancın ileride bağlanacak emekli aylığını ne kadar artıracağını bu araç söylemez; aylık, bütün çalışma hayatındaki ortalama kazançtan hesaplanır.

Bağ-Kur primi hakkında sık sorulanlar

2026'da en düşük Bağ-Kur primi ne kadar?

Borcu olmayan ve primini süresinde ödeyen 4/b sigortalısı için 10.156,73 ₺; indirimden yararlanamayan için 11.808,23 ₺. İki rakam da asgari ücret olan 33.030 ₺ üzerinden hesaplanır ve SGK'nın 2026 tablosunda aynen yazar. Beyan vermediysen SGK seni bu tabandan sayar.

Bağ-Kur 5 puanlık indirimden kimler yararlanır?

4/b kapsamında zorunlu sigortalı olup prim borcu bulunmayan ve cari ayın primini takip eden ayın sonuna kadar ödeyenler. İndirim malullük-yaşlılık-ölüm priminin 5 puanına uygulanır; 33.030 ₺ kazançta ayda 1.651,50 ₺ eder ve bu tutarı Hazine karşılar. İsteğe bağlı sigortalılar ile köy ve mahalle muhtarları kapsam dışıdır; primini bir ay geç ödeyen o ay indirimi kaybeder.

Bağ-Kur primi ayın kaçına kadar ödenir?

Her ayın primi, o ayı takip eden ayın son gününe kadar ödenir: Mart primi 30 Nisan'a, Nisan primi 31 Mayıs'a kadar. Ödeme SGK'nın anlaşmalı bankaları, PTT ya da e-SGK üzerinden yapılır. İndirimi riske atmamak için ayın son gününü bekleme; bir günlük gecikme o ayın 5 puanını götürür.

Bağ-Kur'da prime esas kazanç beyanı nasıl verilir?

e-Devlet'te "4/b Prime Esas Kazanç Beyanı" hizmetine gir, günlük ya da aylık kazancını yaz ve onayla; SGK il müdürlüğüne beyan formuyla da verilebilir. Beyan, verildiği aydan itibaren geçerlidir. Alt sınır 33.030 ₺, üst sınır 297.270 ₺'dir; bu aralığın dışına çıkılamaz. Beyan vermezsen alt sınırdan sayılırsın.

Bağ-Kur priminin işveren payı var mı?

Yok. 4/b sigortalısı hem işçi hem işveren payını tek başına öder; %35,75'lik oranın tamamı senindir. İşçide (4/a) aynı kazanç için sigortalıdan %14 kesilir, kalan işverence ödenir. Bu yüzden asgari ücretli bir işçinin bordrosundan 4.624,20 ₺ prim çıkarken asgari kazançtan beyan veren esnaf 10.156,73 ₺ öder.

Yüksek kazanç beyan edersem emekli aylığım artar mı?

Artar ama beyan verdiğin ay sayısı kadar. Emekli aylığı, 2008 sonrası dönemde bütün prim günlerindeki kazançların güncellenmiş ortalamasından hesaplanır; 30 yıllık çalışma hayatının son 2 yılında tavandan beyan vermek ortalamayı sınırlı ölçüde yükseltir. Yüksek beyan, uzun süre ve düzenli sürdürüldüğünde anlamlıdır. Bugün ödeyeceğin farkı bu araçla görebilirsin: asgariden tavana çıkmak aylık primi 10.156,73 ₺'den 91.410,53 ₺'ye taşır.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 18 Eylül 2026.

• SGK — Bağımsız Çalışanların Prim Tahakkuk ve Tahsilat İşlemleri (2026 tablosu) — 4/1-b prime esas kazancı beyan edilen günlük kazancın otuz katıdır; primler takip eden ayın son gününe kadar ödenir. 6745 sayılı Kanun ile 5 puanlık indirim: isteğe bağlı ve muhtar sigortalılar hariç, MYÖ priminin 5 puanı Hazinece karşılanır. 2026 (asgari ücret 33.030,00 TL): en düşük aylık prim 11.808,23 TL, en yüksek 106.274,03 TL; teşvikli 10.156,73 TL ve 91.410,53 TL; aylık sağlanan kazanç 1.651,5 TL ve 14.863,5 TL.
• SGK — Prime Esas Kazanç Miktarları (2026) — 01/01/2026–31/12/2026: günlük kazanç alt sınırı 1.101,00 TL, aylık 33.030,00 TL; günlük üst sınır 9.909,00 TL, aylık 297.270,00 TL.
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Kanun, madde 81 (prim oranları) — (a) malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı prime esas kazancın %21'i (7566 sayılı Kanun m.23 ile %20'den %21'e); (c) kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25; (f) genel sağlık sigortası primi %12,5. Aynı maddede 4/1-b sigortalılarının MYÖ primlerinin beş puanlık kısmının Hazinece karşılanacağı fıkra.

Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; sosyal güvenlik veya mali danışmanlık yerine geçmez. Prim oranları, asgari ücret ve teşvik şartları kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir; gecikme zammı, borç yapılandırması ve statü tespiti kişiye özel durumlardır. Kesin prim borcunuz için e-Devlet'teki SGK kayıtlarınıza veya sosyal güvenlik il müdürlüğüne başvurunuz.