Lise Sınıf Geçme Hesaplama

Lisede sınıf geçme nasıl hesaplanır?

Karnendeki ders sayısını seç, her ders için haftalık saati ile 1. ve 2. dönem puanını yaz. Araç önce her dersin yılsonu puanını (iki dönemin ortalaması) bulur ve dersi geçip geçmediğine bakar: ortalama en az 50 ise ya da 2. dönem puanı en az 70 ise dersten geçtin. Sonra yılsonu başarı puanını hesaplar: her dersin yılsonu puanı haftalık saatiyle çarpılır, toplam saate bölünür. Örnek: 6 dersin var, saatleri 5-6-2-2-4-3; puanların 60/70, 45/55, 40/48, 80/90, 55/65, 30/72. Yılsonu puanları 65, 50, 44, 85, 60 ve 51 olur; 3. dersten (44) kaldın, 6. dersi ortalaması 51 olduğu için geçtin. Ağırlıklı toplam 65×5 + 50×6 + 44×2 + 85×2 + 60×4 + 51×3 = 1.276, saat toplamı 22, yılsonu başarı puanın 1.276 ÷ 22 = 58,00. Tek dersten kaldın ve puanın 50'nin üstünde: yönetmeliğin 57. maddesine göre sınıfı doğrudan geçersin, yalnız o dersten sorumlu olursun ve sorumluluk sınavında 50 alınca sorumluluk kalkar. Aynı puanla 3 dersten kalsaydın 58. madde işler, sorumlu geçerdin; 4 dersten kalsaydın ya da puanın 50'nin altında olsaydı sınıf tekrar ederdin.

Dersten geçmek ile sınıfı geçmek aynı şey değil

Yönetmelik iki ayrı eşik kullanır ve ikisi karışınca "ortalamam 55, neden kaldım" sorusu çıkar. Birinci eşik ders içindir: bir dersten geçmek için iki dönem puanının ortalaması en az 50 olmalı ya da 1. dönem ne olursa olsun 2. dönem puanı en az 70 olmalıdır (m.56). 1. dönem 20, 2. dönem 70 alan öğrenci ortalaması 45 olsa da o dersten geçer; 1. dönem 90, 2. dönem 5 alan öğrenci ortalaması 47,5 kaldığı için kalır. İkinci eşik sınıf içindir: yılsonu başarı puanı, bütün derslerin saatle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır ve en az 50 olması, başarısız ders sayısıyla birlikte sınıfı geçip geçmediğini belirler.

Ağırlık, dersin haftalık saatidir (m.54). 6 saatlik matematikten alınan 40, 1 saatlik seçmeli dersten alınan 90'dan altı kat daha ağır basar; bu yüzden az saatli derslerdeki yüksek puanlar ana derslerdeki düşük puanı zor kapatır. Ortalamanın hesabında bölme virgülden sonra dört basamak yürütülür ve yuvarlanmaz: 49,9999 puanlı öğrenci 50 sayılmaz, sınıfı sorumlu geçemez.

Kaç zayıfla geçilir: 2023'te değişen kural

Sorumlu geçen öğrenci bir üst sınıfa devam eder ve sorumluluk sınavlarına girer: 1. dönemin ilk iki haftası, 2. dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası olmak üzere yılda üç dönem sınav yapılır; bir dersin sorumluluğu o sınavdan en az 50 alınca kalkar (m.58/4). Sorumluluk kalkmadan mezun olunmaz, ama alt sınıftan sorumlu dersi olmak tek başına sınıfta kalma sebebi değildir; sınır, bulunduğu sınıftaki 3 zayıfla birlikte toplam 6 sorumlu derstir.

Eylül 2023'te Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 57 ve 58. maddeleri değişti; aşağıdaki tablo bugünkü kuraldır ve 9, 10, 11 ve 12. sınıfların hepsinde aynı işler.

Nakil ve geçişlerden doğan sorumlu dersler 6 ders sınırına sayılmaz. Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan öğrenci puanına bakılmadan sınıf tekrar eder.

Sınıfta kalan öğrenci ne olur?

Sınıf tekrarı lise boyunca (hazırlık sınıfı hariç) en fazla bir kez yapılır (m.59). İkinci kez sınıf tekrarı durumuna düşen öğrencinin ders yılı sonunda okulla ilişiği kesilir ve öğrenci ile velinin isteğine göre mesleki eğitim merkezine, Açık Öğretim Lisesine, Mesleki Açık Öğretim Lisesine ya da Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine kaydı yapılır. 12. sınıfta ders başarısızlığı nedeniyle mezun olamayan öğrenci, daha önce sınıf tekrarı yapmadıysa iki, yaptıysa bir öğretim yılı daha sorumluluk sınavlarına girebilir.

2023 değişikliğiyle okullarda "önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonu" kuruldu (m.59/A): 1. dönem sonunda sınıf tekrarı riski olan öğrenciler belirlenir, 2. dönem için müdahale planı yapılır ve veliye yazılı bildirilir. 1. dönem karnende iki üç zayıf varsa bu komisyonun seni çağırması normaldir; 2. dönem puanını 70'e çıkarmak dersi kurtarır, çünkü 56. madde 2. dönem 70'i tek başına yeterli sayar.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Mesleki ve teknik lisede işletmede beceri eğitimi alıyorsan o dersin yılsonu puanına beceri sınavı puanı da girer (m.56/1-b); bu araç yalnız iki dönem puanıyla hesaplar, beceri dersini okulundan sor.
• Naklen geldiysen yılsonu başarı puanın yeni okulunun haftalık ders saatlerine göre yeniden hesaplanır (m.55); buradaki sonuç eski çizelgeyle yaklaşık kalır.
• Devamsızlığı özürsüz 10 günü ya da toplam 30 günü aşan öğrenci puanına bakılmaksızın başarısız sayılır; araç devamsızlığı sormaz, puanla geçtiğini söylese de devamsızlık sınıfta bırakabilir.
• Kesin hüküm e-Okul'da okulun işlediği puanlarla verilir; karneye geç işlenen ya da düzeltilen bir not buradaki sonucu değiştirir. Hazırlık sınıfı geçme kuralı (m.60) da farklıdır, burada hesaplanmaz.

Lise sınıf geçme hakkında sık sorulanlar

Lisede kaç dersten kalınca sınıfta kalınır?

Bulunduğun sınıfta 4 ve daha fazla dersten kaldıysan yılsonu başarı puanın ne olursa olsun sınıf tekrar edersin. 1 dersten kaldıysan puanın en az 50 olmak şartıyla doğrudan geçersin; 2 ya da 3 dersten kaldıysan puanın en az 50 ise sorumlu geçersin. Puanın 50'nin altındaysa tek zayıfla bile sınıfta kalırsın. Alt sınıflardan devreden sorumlu derslerle birlikte toplam 6'yı aşan öğrenci de sınıf tekrar eder.

Yılsonu başarı puanı nasıl hesaplanır?

Her dersin yılsonu puanını (iki dönemin ortalaması) o dersin haftalık saatiyle çarparsın; bu ağırlıklı puanların toplamını haftalık saatlerin toplamına bölersin. 5 saatlik dersten 65, 6 saatlikten 50, 2 saatlikten 44 alan öğrencide toplam 65×5 + 50×6 + 44×2 = 713, saat toplamı 13, puan 713 ÷ 13 = 54,8461. Bölme virgülden sonra dört basamak yürütülür ve yukarı yuvarlanmaz.

2. dönem 70 alırsam dersten geçer miyim?

Evet; yönetmeliğin 56. maddesi 1. dönem puanı ne olursa olsun 2. dönem puanı en az 70 olan öğrenciyi o dersten başarılı sayar. 1. dönem 20 alıp 2. dönem 70 alan öğrencinin ortalaması 45'tir ama dersi geçer. Ancak yılsonu puanı yine 45 olarak yılsonu başarı puanına girer; bütün derslerde böyle yaparsan derslerin hepsini geçersin ve puanın 50'nin altında kalsa da tüm derslerden başarılı olduğun için sınıfı doğrudan geçersin.

Sorumlu geçmek ne demek?

Kaldığın derslerin sınavını bir üst sınıfta okurken vermek demektir. Sorumluluk sınavları 1. dönemin ilk iki haftası, 2. dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası içinde yapılır; sınavdan en az 50 alınca o dersin sorumluluğu kalkar. Sorumlu dersler mezuniyete engeldir ama bir sonraki yıl sınıf geçmene engel değildir; yeni sınıftaki zayıflarla birlikte 6'yı aşmaması gerekir.

Ortalamam 50'nin üstünde ama 4 dersten kaldım, geçer miyim?

Hayır. 58. madde sorumlu geçmeyi bulunduğun sınıftaki en fazla 3 başarısız dersle sınırlar; 4. zayıf, yılsonu başarı puanın 80 olsa bile sınıf tekrarı demektir. 4. dersi kurtarmanın tek yolu 2. dönem puanını 70'e çıkarmak ya da iki dönem ortalamasını 50'ye getirmektir; sorumluluk sınavı yalnız sınıfı geçtikten sonra kalan dersler için yapılır.

Sınıfta kalan öğrenci ikinci kez kalırsa ne olur?

Lisede sınıf tekrarı en fazla bir kez yapılır (m.59). İkinci kez sınıf tekrarına düşen öğrencinin ders yılı sonunda okulla ilişiği kesilir; veli ve öğrencinin isteğine göre mesleki eğitim merkezi, Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi ya da Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine kaydı yapılır. 12. sınıfta mezun olamayan öğrenci ise sınıf tekrarı yerine bir ya da iki yıl daha sorumluluk sınavlarına girmeyi seçebilir.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 18 Eylül 2026.

• Mevzuat — Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (No: 18812), madde 54–59 — m.54: dersin ağırlığı haftalık ders saati; m.55: YBP = ağırlıklı puanlar toplamı ÷ haftalık saat toplamı, bölme virgülden sonra dört basamak; m.56: iki dönem ortalaması ≥50 veya 2. dönem ≥70; m.57 (RG 8/9/2023): en fazla 1 başarısız ders + YBP ≥50 doğrudan geçer, o dersten sorumlu; m.58: YBP ≥50 olanlar en fazla 3 dersten sorumlu geçer, alt sınıflarla toplam 6'dan fazla başarısız ders sınıf tekrarı; sorumluluk 50 ile kalkar; m.59: sınıf tekrarı en fazla bir defa
• MEB — Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde yapılan değişiklik Resmî Gazete'de yayımlandı (8 Eylül 2023) — Önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonu; devamsızlık özürsüz 10 gün / toplam 30 günü aşanın başarısız sayılması; sınıf tekrarı riski olan öğrencilerin veliye bildirilmesi