Elektrikli Araç Şarj Süresi Hesaplama

Şarj süresi nasıl hesaplanır?

Şarj süresi, bataryaya girecek enerjinin şarj gücüne bölünmesiyle bulunur. Önce enerji: 60 kWh bataryalı bir araçta %20'den %80'e çıkmak, kapasitenin %60'ı, yani 60 × 0,60 = 36 kWh demektir. Sonra bölme: üç fazlı 11 kW duvar ünitesinde ve %10 şarj kaybı payıyla bataryaya saatte 9,9 kWh girer, 36 ÷ 9,9 = 3,64 saat, yani 3 saat 38 dakika. Aynı aralık evdeki normal prizde (2,3 kW) 17 saat 23 dakika sürer; 90 kW'lık bir DC istasyonda 27 dakikaya iner. Hızlı şarjda %80'in üstü ayrı hesaplanır: aynı araç 90 kW'ta %20'den %100'e 54 dakikada çıkar ve bu sürenin 27 dakikası yalnızca son 20 puan içindir.

Neden %20-%80 ile %80-%100 aynı hızda dolmaz?

Bu sayfanın en önemli satırı budur. DC hızlı şarjda istasyonun yazdığı güç (90 kW gibi) bir üst sınırdır; araç o gücü ancak batarya boşken ve sıcaklığı uygunken kabul eder. Doluluk arttıkça araç kendi kendine akımı kısar, %80 civarında ise ciddi biçimde frenler. Sebep koruma: dolu bir hücreye yüksek akım basmak ısınma ve kalıcı kapasite kaybı riski taşır.

Sonuç şu: "90 kW istasyonda 60 kWh araç yarım saatte dolar" hesabı yalnız alt bölge için doğrudur. Bu araç %80'in üstündeki kısmı ayrı bir satırda ve daha düşük bir güç varsayarak hesaplar — istasyon gücünün üçte biri kabul edilir. Gerçek eğri araca, batarya sıcaklığına ve istasyonun o anki paylaşımlı yüküne göre bundan daha iyi ya da daha kötü olabilir.

Karar açısından anlamı: otoyolda 20'den 100'e çıkmak yerine iki kez 20'den 80'e çıkmak, aynı toplam süreye çok daha fazla kilometre sığdırır. Evde gecelik AC şarjda ise böyle bir fren yoktur; orada hız aracın içindeki çeviricinin gücüyle sınırlıdır ve eğri sona kadar düz gider.

Süreyi bulduktan sonra parayı da bul

Süre ile maliyet iki ayrı sorudur ve ikisi de aynı üç sayıdan çıkar. Bu sayfa "kaç saat" sorusunu cevaplar; "kaç lira" sorusu için sitedeki elektrikli araç şarj maliyeti hesaplama aracını kullan — orada kWh birim fiyatını yazar, 100 km ve aylık masrafını görürsün.

İkisini birlikte okumak seçim yaptırır. Otoyoldaki 180 kW'lık bir istasyon 60 kWh aracın %20-%80 aralığını 13 dakikada doldurur, ama kilovatsaat fiyatı ev tarifesinin birkaç katıdır. Evdeki 7,4 kW'lık duvar ünitesi aynı işi 5 saat 24 dakikada yapar; buna karşılık gece boyunca park hâlindeyken yapıldığı için beklenen bir süre değildir.

Pratik kullanım şöyle kurulur: günlük şarjı evde, mümkünse gece tarifesinde yap; hızlı şarjı yalnız yolda ve %80'e kadar kullan. Bu araçla iki senaryoyu arka arkaya çalıştırıp süre farkını, maliyet aracıyla da lira farkını görebilirsin.

60 kWh araçta %20'den %80'e çıkmak ne kadar sürer?

Aşağıdaki süreler 60 kWh bataryalı bir araç için, %10 şarj kaybı payıyla ve bu sayfadaki hesaplayıcıyla üretildi. Bu aralık 36 kWh enerjiye, kabaca 200 km menzile denk gelir.

Aracın kabul ettiği azami güç istasyonunkinden düşükse süre uzar; 11 kW kabul eden bir araç 22 kW'lık üniteye takıldığında yine 3 saat 38 dakikada dolar.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Batarya sıcaklığını ve aracın kendi şarj eğrisini bilmez; soğuk havada ve batarya ısınmamışken gerçek süre buradaki sonucun üstüne çıkar.
• İstasyonun ilan ettiği güç bir üst sınırdır: aynı ünitede iki araç birden şarj olurken güç bölünür ve süre uzar.
• Aracın kabul edebileceği en yüksek şarj gücü modelden modele değişir; ünite daha güçlü olsa bile araç o gücü almazsa süre kısalmaz.

Şarj süresi hakkında sık sorulanlar

Elektrikli araç kaç saatte şarj olur?

Bataryaya girecek enerjiye ve şarj gücüne bağlıdır. 60 kWh bataryalı bir araçta %20'den %80'e çıkmak 36 kWh demektir: evdeki normal prizde 17 saat 23 dakika, 11 kW duvar ünitesinde 3 saat 38 dakika, 90 kW'lık DC istasyonda 27 dakika sürer. Kendi bataryan ve doluluğunla hesaplamak için yukarıdaki kutuları doldur.

%80'den sonra şarj neden yavaşlıyor?

Batarya doldukça araç kendi kendine akımı kısar; bu, hücreleri aşırı ısınmadan ve hızlı yıpranmadan korumak için yapılan bir sınırlamadır. DC hızlı şarjda fren %80 civarında belirgin hâle gelir. Araç bu yüzden %80 üstünü ayrı bir satırda ve istasyon gücünün üçte biri varsayımıyla hesaplar.

Evde normal prizden şarj etmek zararlı mı?

Zararı bataryaya değil, elektrik tesisatınadır. Normal priz uzun saatler boyunca sürekli akım çekmek üzere tasarlanmamıştır; eski tesisatta priz ve kablo ısınır. Uzatma kablosu, çoklu priz ve topraksız hat kullanılmaz. Düzenli şarj edeceksen tesisatı elektrikçiye kontrol ettirip ev tipi bir duvar ünitesi taktırmak hem güvenli hem birkaç kat hızlıdır.

22 kW'lık üniteye taktım, neden hızlı dolmuyor?

AC şarjda hızı belirleyen, ünitenin gücü değil aracın içindeki çeviricinin gücüdür. Aracın çeviricisi 11 kW ise 22 kW'lık üniteden de 11 kW çeker ve süre değişmez. Aracının kaç kW kabul ettiği kullanım kılavuzunda yazar; yukarıdaki listeden o değeri seç.

Şarj süresi hesabına kaybı katmak gerekir mi?

Evet, gerçeğe yaklaşmak istiyorsan katmalısın. Prizden çekilen enerjinin bir bölümü kabloda ve dönüştürücüde ısıya gider, bataryaya hiç girmez; ev tipi kurulumlarda bu pay çoğunlukla %8 ile %15 arasında kalır ve araç önerilen ayarda %10 sayar. Saymazsan süreyi sistemli biçimde kısa bulursun: 11 kW'ta 36 kWh için 3 saat 16 dakika çıkar, gerçekte ise 3 saat 38 dakika sürer.

Gece boyunca şarj etsem araca zarar verir mi?

Şarj tamamlandığında araç ve ünite akımı keser, yani prizde kalmak bataryayı doldurmaya devam etmez. Üretici kılavuzlarında yaygın öneri, günlük kullanımda bataryayı sürekli %100'de tutmamak ve uzun yol öncesinde tam doldurmaktır. Hedef doluluk kutusuna %80 yazarak günlük rutini, %100 yazarak yolculuk öncesini ayrı ayrı hesaplayabilirsin.

Şarj süresini kısaltmak için ne yapabilirim?

Üç değişken var: bataryaya girecek enerji, şarj gücü ve kayıp. Enerjiyi azaltmak, aracı tamamen boşaltmadan daha sık şarj etmek demektir; gücü artırmak ev tipi tek fazlı prizden üç fazlı duvar ünitesine geçmekle olur ve süreyi belirgin biçimde kısaltır. Uzun yolda ise en büyük kazanç, %80'den sonra beklemeyip yola devam etmektir; son %20 çoğu araçta ilk %60 kadar sürer.