Sınav Neti Hesaplama (TYT, AYT, LGS, KPSS)

Sınav neti nasıl hesaplanır?

Net, doğru sayından yanlışların götürdüğü kadarının düşülmesiyle bulunur. TYT, AYT ve KPSS'de dört yanlış bir doğruyu götürür: net = doğru − yanlış ÷ 4. LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür: net = doğru − yanlış ÷ 3. Örnek: TYT Türkçe testinde 28 doğru ve 6 yanlışı olan biri 6 ÷ 4 = 1,5 doğru kaybeder, neti 26,5 olur. Aynı doğru–yanlış LGS'de olsaydı 6 ÷ 3 = 2 doğru gider, net 26 kalırdı. Boş bıraktığın sorular hesaba hiç girmez: ne net kazandırır ne kaybettirir. Araç her testin netini ayrı ayrı, sonra da toplamını gösterir.

Hangi sınavda hangi test kaç soru?

Net hesabında doğru ve yanlış sayısının toplamı, o testin soru sayısını geçemez. Aşağıdaki tablo araçtaki kutuların hangi teste karşılık geldiğini gösterir.

Soru sayıları sınav kılavuzlarındaki test yapısına göredir; kılavuz değişirse tablo da güncellenir.

Net başka şey, puan başka şey

Net, senin kâğıdındaki ham sonuçtur ve kendi başına hesaplanabilir. Yerleştirme puanı ise sadece senin netine değil, sınava giren herkesin netine bağlıdır: her testin ortalaması ve standart sapması bulunur, netler ortalaması 50 olan bir ölçeğe çevrilir, sonra puan türüne göre ağırlıklandırılır ve okul başarı puanı gibi kalemler eklenir. Bu yüzden aynı net, farklı yıllarda farklı puan ve farklı sıralama demektir.

Kısacası bu araç sana "kaç net yaptım" sorusunun kesin cevabını verir; "kaç puan aldım, kaçıncı oldum" sorusunun cevabı ancak sonuçlar açıklandığında belli olur. Deneme sınavlarını takip ederken de doğru ölçü nettir, çünkü denemelerin puanı kurumdan kuruma değişir.

Boş bırakmak mı, işaretlemek mi?

Boş soru netini düşürmez, ama yükseltmez de. Dört seçenekli LGS'de tamamen rastgele işaretleyen bir öğrenci ortalamada 4 soruda 1 doğru, 3 yanlış yapar; 3 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için kazancı sıfıra yakın kalır. Beş seçenekli TYT ve AYT'de de 4 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için rastgele işaretleme uzun vadede kâr getirmez.

Elenen seçenek varsa hesap değişir: iki seçeneği kesin eleyip kalan üçünden birini işaretlemek, uzun vadede net kazandırır. Bu yüzden tavsiye "hiç işaretleme" değil, "hiçbir fikrin yoksa işaretleme" biçimindedir.

Yanlışı boşa çevirmenin net karşılığı

Emin olmadığın soruyu boş bırakmak mı, işaretlemek mi sorusunun cevabı sayıya dökülünce netleşir. Dört yanlışın bir doğruyu götürdüğü bir sınavda her yanlış sana 0,25 net kaybettirir; üç yanlışın bir doğruyu götürdüğü LGS'de kayıp 0,33 nettir.

28 doğru 6 yanlışlı bir TYT testinde net 26,5'tir. Bu 6 yanlıştan 3'ünü boş bıraksaydın net 27,25 olurdu, yani 0,75 net kazanırdın. Ama o üç soruda bir tanesini bilseydin net 27,5'e çıkardı.

Kural şu: iki seçeneği eleyebiliyorsan işaretlemek uzun vadede kazandırır, hiçbir fikrin yoksa boş bırakmak net kaybını önler.

"Şu yanlışları yapmasaydım netim kaç olurdu?" sorusunun cevabı tek bir bölme işlemidir.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Net hesabı ham sonuçtur: yerleştirme puanını, sıralamanı ve okul başarı payını bu sayfa hesaplamaz, çünkü onlar sınava giren herkesin sonucuna bağlıdır.
• İptal edilen sorular ve cevap anahtarı değişiklikleri sonuca yansımaz; kesin netin ÖSYM ya da MEB'in yayımladığı anahtara göre değişebilir.
• Doğru ve yanlış sayısını sen girersin; optikte işaretleme hatası, kodlama eksiği ve boş bıraktığını sandığın işaretler burada görünmez.

Sınav neti hakkında sık sorulanlar

Kaç yanlış bir doğruyu götürür?

TYT, AYT ve KPSS'de 4 yanlış 1 doğruyu götürür; net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur. LGS'de ise 3 yanlış 1 doğruyu götürür, yani yanlış sayısının üçte biri düşülür. Bu kural sınav kılavuzlarındaki değerlendirme maddesinden gelir.

TYT neti nasıl hesaplanır?

Her testi kendi içinde hesapla: doğru sayısından yanlış sayısının dörtte birini çıkar. Türkçe'de 28 doğru 6 yanlış yapan biri 28 − 1,5 = 26,5 net yapmıştır. Dört testin netini toplayınca TYT toplam netini bulursun.

LGS'de 3 yanlış mı 4 yanlış mı bir doğruyu götürüyor?

LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür. Bunun sebebi soruların dört seçenekli olmasıdır; üniversite sınavında sorular beş seçenekli olduğu için orada 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Araçta sınavı seçtiğin anda doğru kural uygulanır.

Boş bıraktığım sorular netimi düşürür mü?

Hayır. Boş sorular değerlendirmeye hiç girmez: ne net kazandırır ne de götürür. Bu yüzden boş sayını araca yazmana gerek yok, sadece doğru ve yanlış sayını yaz.

Netimden puanımı ve sıralamamı öğrenebilir miyim?

Bu araç net hesaplar, yerleştirme puanı hesaplamaz. Puanı belirleyen tek şey senin kâğıdın değildir: netler önce bütün adayların sonucuna göre kurulan ölçeğe çevrilir, sonra puan türü ağırlıkları ve okul başarı puanı eklenir. Bu yüzden bir netin puan karşılığı yıldan yıla oynar ve kesin puanını ancak sonuçlar açıklandığında görürsün. İkisinin farkını sınav neti ve karne puanı rehberinde anlattık.

KPSS neti nasıl hesaplanır?

Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerinin her biri 60 sorudur ve her biri kendi içinde değerlendirilir. Doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır; 38 doğru 12 yanlış yapan birinin Genel Yetenek neti 38 − 3 = 35 olur.

Okul dersimin ortalamasını da burada hesaplayabilir miyim?

Hayır, bu araç sadece çoktan seçmeli sınavların netini bulur. Vize ve final ağırlığıyla bir dersten kaç aldığını merak ediyorsan ders notu hesaplama aracını kullan; orada geçmek için finalden en az kaç alman gerektiğini de görürsün.

LGS'ye kimler giriyor?

LGS kapsamındaki merkezî sınava 8. sınıf öğrencileri girer ve sınav sonuçlarıyla sınavla öğrenci alan liselere yerleşilir. Çocuğunun hangi yıl hangi sınıfta olacağını hesaplamak istiyorsan yaş hesaplama aracıyla doğum tarihinden bugünkü yaşını bulabilirsin.

Netim 26,5 çıktı, kaç doğru yapmışım demek?

Doğru sayısı nete geri eklenerek bulunur: net + yanlış ÷ 4. Netin 26,5 ve yanlışın 6 ise doğru sayın 26,5 + 1,5 = 28'dir. LGS'de aynı işlem üçe bölünerek yapılır. Deneme sonuçlarında yalnız net verilmişse ve yanlış sayını hatırlıyorsan doğru sayını bu şekilde geri hesaplayabilirsin.

Deneme netlerimi karşılaştırırken nelere dikkat etmeliyim?

Aynı testin soru sayısı değişmediği sürece netler doğrudan karşılaştırılabilir. Ama farklı yayınların denemeleri farklı zorlukta olduğu için 30 netten 32 nete çıkmak her zaman ilerleme demek değildir. Aynı yayının ardışık denemelerini karşılaştır, mümkünse ders bazında bak: toplam net aynı kalırken matematiğin artıp Türkçenin düşmesi, çalışma planını değiştirmen gereken bir işarettir.