Vücut Kitle İndeksi Hesaplama

VKİ nasıl hesaplanır?

Vücut kitle indeksi, kilonun boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle bulunur. 175 cm boyunda ve 70 kg olan biri için hesap şöyledir: 70 / (1,75 × 1,75) = 22,9. Boyun santimetre değil metre cinsinden kullanılması gerekir; en sık yapılan hata budur. Çıkan değer Dünya Sağlık Örgütü'nün ve Sağlık Bakanlığı'nın kullandığı aralıklara göre sınıflandırılır.

Sağlık Bakanlığı sınıflandırması

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Dünya Sağlık Örgütü'nün yetişkinler için tanımladığı sınıflandırmayı kullanır. Değerler yetişkinler içindir; çocuklarda ve gebelerde farklı ölçütler geçerlidir.

• 18,50 altı — Zayıf (düşük ağırlıklı)
• 18,50 – 24,99 — Normal
• 25,00 – 29,99 — Fazla kilolu (pre-obez)
• 30,00 – 34,99 — Obez, I. derece
• 35,00 – 39,99 — Obez, II. derece
• 40,00 üstü — Obez, III. derece

VKİ neyi ölçmez?

VKİ, vücuttaki yağın ne kadar olduğunu ve nerede toplandığını göstermez. Kas kütlesi yüksek bir sporcunun VKİ'si yüksek çıkabilir, buna karşılık kas oranı düşük birinin değeri normal görünebilir.

Sağlık Bakanlığı bu nedenle bel çevresi ölçümünü de önerir; yağın karın bölgesinde toplanması hastalık riski açısından ayrıca değerlendirilir.

Boyuna göre 25 ve 30 sınırı kaç kiloya denk geliyor?

VKİ bir orandır ve kafada canlanması zordur. Aynı sınırları kiloya çevirince tablo birden somutlaşır: aşağıdaki cetvel, her boy için normal aralığın alt ve üst ucunu, sonra da 30 sınırının kaç kilo ettiğini gösteriyor. Kendi boyunun satırına bak; kilonun hangi iki sayı arasında durduğunu doğrudan görürsün.

Sayılar 18,5 ve 25 ile 30 değerlerinin boyun karesiyle çarpılmasıyla bulundu; ondalıklar yuvarlandığı için birkaç yüz gram oynayabilir. Tablo yalnız yetişkinler içindir.

Kaç kilo vermen gerektiğini VKİ'den nasıl çıkarırsın?

Sayfada çıkan sayı bir hedef vermez, ama hedefi bulmak kolaydır: boyunun karesini 24,99 ile çarp, çıkan kilo normal aralığın üst ucudur. Örneğin 168 cm boyunda 84 kilo olan biri için üst uç 24,99 × (1,68 × 1,68) = 70,5 kilodur; aradaki fark 13,5 kilo eder. Bu, "hemen verilmesi gereken" bir miktar değil, aralığın kenarına ulaşmak için gereken toplam farktır.

Yani ne yapmalısın? Bu farkı tek hedef olarak alma. Mevcut kilonun yüzde beşi ile onu arasındaki bir düşüş bile tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinde ölçülebilir bir iyileşme yapar. Aynı örnekteki kişi için bu, 4 ilâ 8 kilo demektir — 13,5 kiloluk hedefe göre çok daha yakın ve çok daha kalıcı bir ilk durak.

Alt uçta da aynı hesap işler: 18,5 ile boyunun karesini çarparsan normal aralığın alt sınırını bulursun. Bu sınırın altında kalmak da kendi başına bir bulgudur ve nedeni araştırılmalıdır; kilo kaybının istenmeden olduğu durumlarda beklemeden hekime başvurulur.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Bu araç kas ile yağı birbirinden ayırmaz; düzenli ağırlık çalışan birinde sonuç yüksek çıkar, bu tek başına fazla kilo anlamına gelmez.
• VKİ yağın nerede toplandığını göstermez; göbek çevresindeki yağ ayrı bir risktir ve ancak bel ölçüsüyle görülür.
• Çocuklarda, ergenlerde, gebelerde ve 65 yaş üstünde bu sınıflandırma kullanılmaz; bu gruplarda yaşa göre ayrı ölçütler geçerlidir.
• Bu sayfa tanı koymaz ve doktor yerine geçmez; kilo ile ilgili bir karar vermeden önce hekim ya da diyetisyene danış.

VKİ hakkında sık sorulanlar

VKİ nasıl hesaplanır?

Kilonu, boyunun metre cinsinden karesine böl. 70 kg ve 1,75 m için 70 / 3,0625 = 22,9 çıkar.

Normal VKİ aralığı nedir?

Yetişkinlerde 18,50 ile 24,99 arası normal kabul edilir. 25,00–29,99 fazla kilolu, 30,00 ve üzeri obez sınıfına girer.

VKİ çocuklarda da aynı şekilde mi değerlendirilir?

Hayır. Çocuk ve ergenlerde değer yaşa ve cinsiyete göre persentil eğrileriyle yorumlanır; buradaki sınıflandırma yalnızca yetişkinler içindir.

VKİ 27 çıktı, bu ne anlama gelir?

Dünya Sağlık Örgütü sınıflamasında 25 ile 29,9 arası "fazla kilolu" olarak geçer; 27 bu aralığın ortasındadır. Sınıflama kas ile yağı ayırt etmez, kilonla ilgili kararlar için hekimine danış.

Boyumu santim mi metre mi yazmalıyım?

Kutuya santimetre yaz (175 gibi), çeviriyi araç yapar. Formül boyu metre cinsinden ister ve elde hesap yapanların en sık yaptığı hata santimi olduğu gibi koymaktır.

VKİ 18,5'in altında çıktı, ne yapmalıyım?

Bu değer zayıflık aralığına düşer. Kilon uzun süredir aynıysa ve şikâyetin yoksa tek başına bir hastalık işareti değildir; ama son aylarda istemeden kilo verdiysen, çabuk yoruluyorsan ya da adetlerin düzensizleştiyse bunu ertelemeden hekimine anlat. Kilo almak için de plan gerekir: kalori artışını yağlı ve şekerli yiyeceklerden değil, öğün sayısını ve besleyici gıdaları artırarak yapmak gerekir.

Zamanla düşen tek şey kilo değilse VKİ yine işe yarar mı?

Kısmen. Yaş ilerledikçe kas kaybedip yağ kazanmak mümkündür; bu durumda tartı aynı kalsa da vücut bileşimi değişir ve VKİ bunu hiç göstermez. Bu yüzden 65 yaş üstünde tek başına VKİ'ye bakılmaz; bel çevresi, yürüme hızı ve kavrama gücü gibi ölçüler devreye girer. Aynı sebeple düzenli ağırlık çalışan birinde VKİ'nin yükselmesi kötü haber olmayabilir.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 3 Eylül 2026.

• WHO — Obesity and overweight (bilgi notu) — Dünya Sağlık Örgütü beden kütle indeksini "weight (kg)/height² (m²)" diye tanımlar ve yetişkin eşiklerini "overweight is a BMI greater than or equal to 25; and obesity is a BMI greater than or equal to 30" cümlesiyle verir.
• CDC — Adult BMI Categories — ABD Hastalık Kontrol Merkezi'nin 20 yaş üstü için tablosu: "Underweight — Less than 18.5", "Healthy Weight — 18.5 to less than 25", "Overweight — 25 to less than 30", "Obesity — 30 or greater".
• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü — Obezite — VKİ = kg/m² formülü ve DSÖ sınıflandırma tablosu

Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Kilonuzla ilgili kararlar için hekiminize danışın.