Petek ve Radyatör Hesaplama

Petek ölçüsü nasıl hesaplanır?

Hesap üç adımda ilerler. Önce odanın hacmi bulunur: 20 m² bir oda, 2,6 metrelik standart tavanla 52 m³ eder. Sonra hacim, yalıtıma göre kabul edilen ısı ihtiyacıyla çarpılır: tesisatçıların yaygın kabulü m³ başına iyi yalıtımda 30, ortada 40, zayıfta 50 kcal'dir — 52 m³ orta yalıtımlı oda için 52 × 40 = 2.080 kcal/h. Üçüncü adım odanın gerçeğini yansıtan düzeltmelerdir: dış cepheye bakan oda %10, köşe daire, zemin ya da en üst kat %20, soğuk iklim %15 ekler. Çıkan ihtiyaç rafa çevrilir: 60 cm yüksekliğindeki çift panelli (tip 22) radyatörün metresi katalog koşullarında yaklaşık 1.700 kcal/h verir, yani 2.080 kcal/h isteyen dış cepheli oda için 2.288 kcal ve 140 cm'lik panel önerilir; alüminyum dilimli petekte dilim başına 150 kcal kabulüyle aynı oda yaklaşık 16 dilim ister. Kesin değeri, alacağın peteğin katalogundaki kcal/h satırından kontrol et.

Katalogdaki kcal evde neden tutmaz? Tip 22 ne demek?

Radyatör katalogları gücü standart koşulda ölçer: peteğe 75 °C su girer, 65 °C çıkar, oda 20 °C'dir. Yoğuşmalı kombiler ise tasarruf için çoğu zaman 50-55 °C su ile çalışır; su soğudukça aynı petek daha az ısı verir ve katalogdaki değerin dörtte birini, hatta üçte birini kaybedebilir. Bu yüzden yoğuşmalı kombiyle düşük sıcaklıkta yakmayı planlıyorsan hesaplanan ölçünün bir boy büyüğünü almak doğru olur; bu araç zaten ihtiyacı karşılayan en küçük raf ölçüsüne yukarı yuvarlar.

Panel radyatörlerin adındaki tip sayısı katman sayısını söyler: tip 22, iki ısıtma paneli ve iki konvektör kanadı taşır; tip 11 tek panel tek kanattır ve aynı uzunlukta kabaca yarısı ile üçte ikisi arası ısı verir. Bu araç, Türkiye'de en yaygın satılan 60 cm yüksekliğindeki tip 22 paneli temel alır; alacağın ürün tip 11 ya da farklı yükseklikteyse kutusundaki kcal/h değerini buradaki ısı ihtiyacıyla karşılaştırman yeterli.

Oda büyüklüğüne göre petek ölçüsü tablosu

Aşağıdaki satırlar orta yalıtımlı bina, standart tavan, dış cepheli oda ve ılıman iklim kabulüyle çıkar. Köşe dairede ya da soğuk bölgede bir üst satıra kayabilirsin; formu doldurmak bunu kendiliğinden yapar.

1.700 kcal/h ve 150 kcal değerleri yaygın katalog ortalamasıdır; marka ve modele göre değişir, kesin değer ürünün kendi katalogundan okunur.

Petek nereye konur, ne zaman ikiye bölünür?

Peteğin klasik yeri pencere altıdır ve bu bir alışkanlık değil fizik tercihidir: camdan süzülen soğuk hava, yükselen sıcak havayla anında karışır ve odada soğuk hava perdesi oluşmaz. Pencere altına sığmayan uzun bir ölçü çıktıysa tek dev panel yerine iki ayrı petek çoğu zaman daha iyi ısıtır — özellikle iki dış duvarı olan köşe odalarda her cepheye bir petek koymak sıcaklığı dengeler. Bu araç 200 cm'i aşan önerileri zaten iki ya da üç eşit peteğe böler.

Peteğin önü de ölçüsü kadar önemlidir: kalın perde, koltuk ya da mobilya peteği kapatırsa oda kâğıt üstünde doğru ölçülmüş peteğe rağmen ısınmaz. Petek ile duvar arasına konan ısı yansıtıcı levha ve her sonbahar yapılan hava alma (pürjörden suyu gelene kadar) aynı peteğin verimini gözle görülür artırır. Isıttığın odanın elektrikli alternatifle maliyetini merak ediyorsan elektrik tüketimi hesaplama sayfasında karşılaştırabilirsin.

Ölçüyü büyütmek mi, sayıyı artırmak mı?

Hesap 2.080 kcal/h gibi bir sayı verdiğinde bunu tek bir petekle karşılamak zorunda değilsin. Aynı ısıyı iki ayrı noktadan vermek odayı daha dengeli ısıtır: iki pencereli bir salonda her pencere altına birer petek koymak, tek büyük peteği bir duvara asmaktan iyidir.

Yükseklik seçimi de sonucu değiştirir: aynı boyda 60 santimetre yüksekliğindeki panel, 30 santimetrelik panelin yaklaşık iki katı ısı verir. Pencere altı alçaksa boyu uzatıp yüksekliği düşürmek gerekir.

Bir peteği ihtiyaçtan bir miktar büyük almak, düşük su sıcaklığında çalışan yoğuşmalı kombilerde avantaj sağlar; küçük almak ise soğuk günlerde odanın hiç ısınmaması demektir.

Aynı kcal ihtiyacı birden fazla petek düzeniyle karşılanabilir ve seçim odanın şekline bağlıdır.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Isı kaybı hesabı yaklaşık kabullere dayanır; pencere sayısı, cam tipi, duvar kalınlığı ve dış hava sıcaklığı gibi ayrıntılar için mühendislik hesabı gerekir.
• Kombinin gücünü, tesisatın çapını ve pompanın debisini bilmez: doğru ölçüde petek alsan bile tesisat yetersizse oda ısınmaz.
• Yerden ısıtma, klima ve soba gibi başka ısı kaynaklarını hesaba katmaz; odada ikinci bir kaynak varsa petek ihtiyacı buradaki sonuçtan az olur.

Petek ölçüsü hakkında sık sorulanlar

20 metrekare odaya kaç dilim petek gerekir?

Orta yalıtımlı bir binada, standart tavanlı ve dış cepheli 20 m² oda yaklaşık 2.300 kcal/h ister; dilim başına 150 kcal veren yaygın alüminyum petekte bu 16 dilim eder. Panel radyatör tercih edersen 60 cm yüksekliğindeki tip 22'de 140 cm'lik ölçü aynı işi görür.

1 dilim petek kaç kcal ısıtır?

Markaya ve dilim yüksekliğine göre değişir; yaygın alüminyum dilimler katalog koşulunda 120-180 kcal/h arası verir, bu araç ortalama 150 kcal kabulünü kullanır. Döküm dilimler genelde daha düşük, yüksek dilimler daha çok verir — kesin değer ürünün katalogunda yazar.

Petek büyük alınırsa zararı olur mu?

Küçük almanın yanında zararı azdır: oda daha hızlı ısınır, termostatik vana gerisini kısar. Bedeli para ve duvar yeridir. Asıl sorun küçük petektir — kombi sürekli yakar, oda yine istediğin dereceye gelmez. Yoğuşmalı kombide düşük su sıcaklığıyla çalışacaksan bir boy büyük seçmek bilinçli bir tercihtir.

Kombi kaç kW olmalı, bu hesap onu da verir mi?

Hayır. Bu araç tek bir odanın peteğini boyutlandırır; kombi ise dairenin bütün odalarının toplam ısı ihtiyacına ve sıcak su kullanımına göre seçilir. Kabaca fikir için her odayı bu araçla hesaplayıp kcal değerlerini toplayabilirsin (860 kcal/h ≈ 1 kW), ama kombi seçimini tesisatçının keşfiyle kesinleştir.

Peteğim sıcak ama oda ısınmıyor, hesap mı yanlış?

Petek elle sıcak geliyorsa ısı veriyordur; sorun çoğu zaman ısı kaybındadır. Önce pencere ve kapı kenarlarındaki hava sızıntısını, sonra peteğin önündeki koltuk ya da perdeyi kontrol et: peteğin önünü kapatmak verimini belirgin biçimde düşürür. Petek üst kısmı soğuk kalıyorsa içinde hava vardır ve purjörden hava alınması gerekir.