3D Baskı Maliyeti Hesaplama

3D baskı maliyeti nasıl hesaplanır?

Üç seviye, üç farklı soruya cevap verir. Basit mod "bu baskı kaç liralık filament yer?" der: 50 gramlık bir parça, kilosu 850 ₺ olan filamentle 42,50 ₺'dir. Orta mod gerçeğe yaklaşır: destekler ve başarısız denemeler için fire payı ekler, sonra baskı süresi × yazıcı gücü × elektrik fiyatıyla prizden çekilen enerjiyi koyar — 3 saatlik baskıda 120 W'lık yazıcı 0,36 kWh, yani 3,5 ₺/kWh ile 1,26 ₺ yakar. Detaylı mod ise satış yapanlar içindir: yazıcının amortismanı (fiyat / beklenen ömür × baskı süresi), bakım payı, senin harcadığın hazırlık-son işlem süresinin karşılığı ve kâr marjıyla önerilen satış fiyatını çıkarır. Filament gideri çoğu baskıda toplamın yarısından azdır; asıl fark işçilikte ve amortismanda çıkar — detaylı moda geçince bunu net görürsün.

En sık yapılan hata: sadece filamentı saymak

"50 gram × filament fiyatı" hesabı, baskıyı satıyorsan seni zarara satış yapar hale getirir. 3 saatlik bir baskının filament gideri 45-50 ₺ iken, amortisman + bakım + elektrik + yarım saatlik emeğinle gerçek maliyet kolayca bunun 2-3 katına çıkar.

İkinci sık hata, fireyi unutmaktır: destekli baskılarda desteğin kendisi, filament değişimindeki purge ve arada bir gelen başarısız baskı, ay sonunda makaranın %10-15'ini sessizce yer. Orta ve detaylı modlardaki fire alanı tam olarak bunun için var.

Yazıcının gerçek gücünü nereden bulacaksın?

Kutudaki etikette yazan güç (örneğin 350 W) tepe değerdir; yalnızca tabla ile nozul ısınırken kısa süre çekilir. Baskı boyunca ortalama tüketim bunun çok altında kalır: kasası açık duran sıradan bir masaüstü yazıcıda ölçülen ortalama çoğunlukla 100 ile 150 watt arasına oturur, ısıtmalı tablanın büyüklüğü bu bandı yukarı çeker.

En doğrusu 100-150 ₺'lik bir priz ölçer (akım ölçerli priz) takıp bir baskı boyunca ortalamayı okumaktır; hem bu araca gireceğin değeri hem de yıllık elektrik maliyetini netleştirir. ABS gibi yüksek tabla sıcaklığı isteyen malzemelerde ortalamanın PLA'ya göre belirgin yükseldiğini göreceksin.

Satış fiyatı önerirken

Detaylı modun verdiği satış fiyatı KDV hariçtir ve kargo/paketleme içermez. Pazar yerinde satıyorsan komisyonu da (genellikle %15-25) marjın içinde düşünmen gerekir; %30 marj, komisyon sonrası neredeyse sıfırlanabilir.

Emeğinin saatlik değerini sıfır yazmak en yaygın tuzaktır: dilimleme, tabla temizliği ve destek sökme gerçek zamandır. Kendine asgari bir saat ücreti belirle; yoksa 'sattıkça batan' hobici olursun.

Bir siparişi baştan sona fiyatlayalım

Sana 4 adet kablo düzenleyici siparişi geldi. Dilimleyici toplam 180 gram ve 7 saat 20 dakika diyor. Filamentin kilosu 850 ₺, elektrik 3,5 ₺/kWh, yazıcının ortalaması 120 W.

Filament: 180 grama %10 fire eklersin, 198 gram olur; 198 × 0,85 = 168 ₺. Elektrik: 7,33 saat × 0,12 kW = 0,88 kWh, yani 3 ₺. Amortisman saatte 3 ₺ ise 22 ₺. Bakım payını saatte 1 ₺ tutarsan 7 ₺ daha. Buraya kadar 200 ₺.

Şimdi emek: dilimleme ve tabla hazırlığı 10 dakika, destek sökme ve zımpara dört parça için 40 dakika, paketleme 10 dakika — toplam 1 saat. Saatlik değerini 150 ₺ koyarsan maliyet 350 ₺'ye çıkar. Yani filament, gerçek maliyetin yarısı bile değildir.

%30 marjla satış fiyatı 455 ₺ görünür. Ama pazar yeri %20 komisyon alıyorsa eline 364 ₺ geçer ve kargoyu da sen ödüyorsan kâr eriyip gider. Bu yüzden marjı komisyonun üstüne değil, komisyondan sonra kalacak tutara göre seç.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Bu araç filament, elektrik, amortisman ve emek gibi senin girdiğin kalemleri toplar; kargo, paketleme, pazar yeri komisyonu, KDV ve iade oranı hesabın dışındadır. Satış fiyatını buradan alıp doğrudan ilana koyarsan komisyon ve kargo cebinden çıkar.
• Baskı süresini ve gram değerini araç tahmin etmez, senin dilimleyici programının verdiği sayıları kullanır. Dilimleyici, tabla ısınma süresini ve baskı sırasında oluşan duraklamaları çoğu zaman olduğundan kısa gösterir; gerçek süre genellikle biraz uzundur ve maliyet de o oranda artar.
• Başarısız baskılar yalnızca girdiğin fire yüzdesi kadar hesaba girer. Kalibrasyonu bozuk bir yazıcıda üst üste gelen üç başarısız denemenin gerçek maliyeti, %10'luk fire payının çok üstündedir; öyle bir dönemdeysen fire oranını gözlemlediğin gerçek değere çek.

3D baskı maliyeti hakkında sık sorulanlar

50 gramlık baskının filament maliyeti nedir?

Kilosu 850 ₺ olan filamentle 50 / 1000 × 850 = 42,50 ₺. Orta modda %10 fire payıyla bu 46,75 ₺ olur.

3D yazıcı saatte kaç para elektrik yakar?

120 W ortalama çeken bir yazıcı saatte 0,12 kWh harcar; 3,5 ₺/kWh ile bu saatte yaklaşık 0,42 ₺ eder. Yani elektrik, çoğu baskıda maliyetin küçük bir kalemidir — asıl kalemler filament, amortisman ve emektir.

Amortisman neden hesaba katılmalı?

Yazıcı sonsuza kadar dayanmaz ve yıprandığı her saat bir gider yaratır. Diyelim yazıcıya 15.000 ₺ verdin ve elden çıkarmadan önce ondan 5.000 saatlik baskı bekliyorsun: her baskı saati sana 3 ₺'ye mal olur, üç saatlik bir işte bu 9 ₺ eder. Bu kalemi fiyata koymazsan yazıcıyı yenileme parasını satıştan değil kendi cebinden ödersin.

Hangi modu kullanmalıyım?

Kendine hobi baskısı yapıyorsan basit veya orta yeterli. Baskıyı satıyorsan ya da sipariş alıyorsan detaylı modu kullan; işçilik ve amortisman olmadan verilen fiyat gerçek maliyetin altındadır.

3D baskının gram fiyatı nasıl hesaplanır?

Filamentin kilo fiyatını 1.000'e böl. Kilosu 850 ₺ olan filamentin gramı 0,85 ₺'dir; 120 gramlık bir parça 102 ₺'lik filament yer. Elektrik, fire ve emek bunun üstüne biner — orta ve detaylı mod onları da ekler.

Filament maliyeti nasıl hesaplanır?

Baskı ağırlığını dilimleyici programın söylediği gram değerinden al, filamentin kilo fiyatıyla çarp ve 1.000'e böl. Destekler ve başarısız denemeler için orta modda fire payı ekleyebilirsin: %10 fire, 50 gramlık parçayı 55 grama çıkarır.

Dilimleyicinin verdiği gram ile makaradan giden gram neden tutmuyor?

Dilimleyici yalnızca parçaya ve desteklere giden filamenti sayar. Bunların dışında baskı öncesi kenar çizgisi, renk değiştirirken nozulun içini temizlemek için akıtılan filament ve tabladan koparken kalan artıklar vardır. Ay sonunda makarayı tartıp toplam baskı gramajıyla karşılaştır; aradaki farkı yüzdeye çevirip fire alanına yaz.

Reçine (SLA) yazıcı için de bu hesap geçerli mi?

Kalemler aynıdır ama iki yerde ayrılır. Reçine gramla değil mililitreyle satılır, o yüzden fiyatı önce grama çevirmen gerekir. Daha önemlisi, reçine baskıda yıkama ve UV kürleme adımları vardır: bunlar hem alkol/izopropil gideri hem de ek emek dakikasıdır. İşçilik dakikasına yıkama ve kürleme süresini eklemeden çıkan fiyat gerçeğin altında kalır.

Sonuçlar girdiğiniz değerlere dayalı tahminlerdir; elektrik tarifesi, filament fiyatı ve yazıcı ömrü kullanım koşullarına göre değişir.