Basit Faiz Hesaplama

Basit faiz nasıl hesaplanır?

Basit faizde kazanç hep başlangıç anaparası üzerinden hesaplanır: faiz = anapara × oran × süre. 100.000 ₺'yi yıllık %40 brüt oranla 6 ay vadeye yatırırsan faiz 100.000 × 0,40 × 6/12 = 20.000 ₺, vade sonu toplam 120.000 ₺ olur. Süreyi gün olarak girersen oran 365 güne bölünür: 32 günlük vadede çarpan 32/365'tir. Kazanılan faiz anaparaya eklenip tekrar faiz kazanmaz; o hesap bileşik faizdir ve süre 1 yılı geçtiğinde araç farkı ayrı satırda gösterir.

Basit faiz ile bileşik faiz karıştırılır

İkisinde de aynı yıllık oran kullanılır ama sonuç aynı değildir. Basit faizde 100.000 ₺ yıllık %40 ile 5 yılda 300.000 ₺ olur; bileşik faizde aynı oran yıllık işletildiğinde 537.824 ₺'ye çıkar, çünkü her yıl kazanılan faiz sonraki yıl anaparaya dahil edilir.

Süre 1 yılın altındaysa tek vadelik hesapta iki yöntem zaten aynı sonucu verir; fark, faizin ara dönemlerde anaparaya eklenmesiyle başlar. Bu yüzden araç, süre 1 yılı geçtiğinde 'bileşik işleseydi' satırını da gösterir — uzun vadeli birikim planlıyorsan o satıra bak.

Vadeli mevduatta faiz böyle işler

Bankalar vadeli mevduatta tek vade için basit faiz kullanır: brüt faiz = anapara × yıllık oran × vade günü / 365. 32 gün vadeli 100.000 ₺, yıllık %40 oranla 100.000 × 0,40 × 32/365 ≈ 3.507 ₺ brüt faiz getirir.

Vade bitince parayı faiziyle birlikte yeniden vadeye bağlarsan bileşik etki kendiliğinden oluşur; her yenilemede anapara büyümüş olur. Hesapladığın tutar brüttür — mevduat faizinden stopaj kesilir ve net tutar bankanın uyguladığı orana göre değişir.

Vadeyi gün, ay ve yıl olarak yazmanın farkı

Süre kutusuna yazdığın sayı seçtiğin birime göre farklı bir bölene girer: yıl seçersen çarpan sürenin kendisi, ay seçersen ay/12, gün seçersen gün/365 olur. 100.000 ₺ ve yıllık %40 için 3 ay yazarsan faiz 10.000,00 ₺, 92 gün yazarsan 10.082,19 ₺ çıkar. Aradaki 82 ₺, ayların 30 ile 31 gün arasında değişmesinden gelir; bankalar vadeli mevduatta gün sayısıyla çalıştığı için dekonttaki rakamı birebir tutturmak istiyorsan vadeyi gün olarak gir.

Tarihi güne çevirmeyi kendin yaparsın: 1 Mart'ta yatırıp 15 Nisan'da çektiğin para 45 gün faiz kazanır, "bir buçuk ay" değil. Yuvarlama küçük görünür ama anapara büyüdükçe fark da büyür — 1.000.000 ₺'de 5 günlük hata yıllık %40 oranda 5.479 ₺ demektir.

Basit faiz senette ve gecikmiş alacakta da karşına çıkar

Bu hesap yalnız mevduatın işi değil. Merkez Bankası'nın avans faiz oranı 20 Aralık 2025'ten bu yana %39,75, reeskont oranı %38,75'tir; senet iskontosunda faiz gün sayısı üzerinden bu mantıkla işletilir. Ticari satışta geç ödemenin oranı ayrıca duyurulur: 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulanan temerrüt faizi %43,00 ve alacaklının isteyebileceği asgari giderim 2.020,00 ₺'dir (TTK md. 1530).

Bir alacağın kaç lira faiz işlettiğini bulmak için anaparayı, oranı ve geçen gün sayısını yazman yeter: 50.000 ₺'lik fatura %43 ile 60 gün beklerse faiz 50.000 × 0,43 × 60/365 = 3.534,25 ₺ olur. Hangi alacağa hangi oranın uygulanacağı ayrı bir sorudur; kanuni faiz ve temerrüt faizi ayrımını yasal faiz hesaplama aracında görebilirsin.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Bankanın sana vereceği gerçek teklifi göstermez: hesap işletim ücreti, sigorta, komisyon gibi masraflar ve mevduat faizinden kesilen stopaj bu hesabın dışındadır — çıkan tutar brüttür.
• Faizin ara dönemde anaparaya eklendiği durumu hesaplamaz. Vadeni her ay faiziyle birlikte yeniliyorsan hesap bileşik faize döner ve sonuç buradakinden yüksek çıkar.
• Enflasyondan arındırılmış getiriyi vermez; vade sonunda göreceğin tutar nominaldir, o paranın bugünkü alım gücü karşılığı ayrı bir hesaptır.
• Değişken faizli ürünleri kapsamaz: oran vade içinde değişiyorsa tek bir oranla yapılan bu hesap yalnızca kaba bir tahmin verir.

Basit faiz hakkında sık sorulanlar

100.000 TL yıllık %40 faizle 6 ayda ne kadar kazandırır?

Faiz 100.000 × 0,40 × 6/12 = 20.000 ₺, vade sonu toplam 120.000 ₺ olur. Bu brüt tutardır; mevduatta stopaj kesintisi sonrası eline geçen daha azdır.

Basit faiz mi bileşik faiz mi daha çok kazandırır?

Aynı oranda bileşik faiz her zaman daha fazla kazandırır çünkü kazanılan faiz de faiz işletilir. Fark kısa vadede küçüktür, süre uzadıkça hızla açılır: %40 ile 5 yılda basit 300.000 ₺, bileşik 537.824 ₺ verir (100.000 ₺ anapara için).

Bankadaki vadeli mevduat basit faiz mi işletir?

Tek vade için evet: brüt getiri anapara × yıllık oran × gün/365 formülüyle hesaplanır. Vadeyi faiziyle birlikte yenilersen sonraki dönemin anaparası büyür ve toplamda bileşik etki oluşur.

Sonuçtan vergi kesilir mi?

Bu araç brüt tutarı gösterir. Mevduat faizinden gelir vergisi stopajı kesilir; oran vadeye ve ürün türüne göre değişir, net tutarı bankandan öğren.

32 gün vadeli mevduatta faiz nasıl hesaplanır?

Anapara × yıllık oran × gün/365 formülüyle: 100.000 ₺, yıllık %40 ve 32 gün için 100.000 × 0,40 × 32/365 = 3.506,85 ₺ brüt faiz eder. Bu tutardan mevduat stopajı kesilir, hesabına geçen net rakam daha düşüktür.

Aylık %3 faiz yıllık yüzde kaça denk gelir?

Basit faizde 12 ile çarparsın: %36. Ama faiz her ay anaparaya ekleniyorsa çarpma değil kuvvet alma gerekir ve yıllık karşılık %42,58'e çıkar. Aradaki 6,6 puanlık fark bileşik etkisidir; o durumda bileşik faiz aracını kullan.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 3 Eylül 2026.

• TCMB — Reeskont ve Avans Faiz Oranları — Tabloya göre 20 Aralık 2025'ten itibaren vadesine en çok 3 ay kalan senetlerde reeskont oranı %38,75, avans oranı %39,75'tir.
• TCMB — TTK md. 1530 Uyarınca Belirlenen Temerrüt Faiz Oranı ve Asgari Giderim Tutarı — Mal ve hizmet tedarikinde geç ödemeler için 1 Ocak 2026'dan geçerli temerrüt faiz oranı %43,00, asgari giderim tutarı 2.020,00 TL.

Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Bankaların uyguladığı oranlar, vergi ve kesintiler için kurumunuza danışın.