İnfaz (Yatar) Hesaplama

Yatar nasıl hesaplanır?

Kararda yazan hapis cezasını yıl-ay-gün olarak yaz, suç tarihini ve suç grubunu seç; araç önce koşullu salıverilme için cezaevinde geçirilmesi gereken süreyi, sonra bunun denetimli serbestlikle dışarıda geçirilebilecek kısmını bulur ve ikisinin farkı olan yatarı gösterir. Örnek: 2022'de işlenen bir dolandırıcılık suçundan 6 yıl hapis cezası kesinleşti. Genel suçlarda koşullu salıverilme oranı 1/2'dir: 6 yılın yarısı, yani 3 yıl cezaevinde geçince koşullu salıverilme hakkı doğar. 105/A maddesine göre koşullu salıverilmeye 1 yıl kala açık cezaevindeki iyi hâlli hükümlü denetimli serbestliğe ayrılabilir; 3 yıldan 1 yıl düşünce cezaevinde fiilen 2 yıl kalınır. Kalan 3 yıl koşullu salıverilmiş olarak denetim altında geçer, 6. yılın sonu hakederek tahliye tarihidir. Aynı suç 30 Mart 2020'den önce işlenmiş olsaydı denetimli serbestlik payı 3 yıl olur ve hükümlü cezaevinde hiç kalmadan denetimli serbestliğe ayrılabilirdi; 4 Haziran 2025'ten sonra işlenmiş olsaydı 3 yıllık sürenin en az onda biri olan 110 gün cezaevinde geçirilmeden denetimli serbestlik verilmezdi, bu örnekte 2 yıl zaten bu sınırın üstündedir. Yargılama sırasında 100 gün tutuklu kalındıysa bu süre cezadan düşülür ve yatar 1 yıl 8 ay 25 güne iner.

Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve yatar aynı şey değildir

Üç kavram sık karıştırılır. Koşullu salıverilme (şartlı tahliye), cezanın belli bir oranı cezaevinde iyi hâlle geçirildikten sonra kalan kısmın dışarıda denetim altında geçirilmesidir; süreli hapiste bu oran genel suçlarda 1/2, kanunun m.107/2'de saydığı ağır suçlarda ve örgüt suçlarında 2/3'tür. 6 yıllık cezada koşullu salıverilme 3 yıl sonra, 2/3'lük suçta 4 yıl sonra gelir. Bu süre dolduğunda hükümlü kendiliğinden çıkmaz; infaz hâkimi iyi hâl değerlendirmesiyle karar verir.

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki son kısmın cezaevi dışında, denetimli serbestlik müdürlüğünün yükümlülükleri altında geçirilmesidir. Kanunun 105/A maddesi bunu koşullu salıverilmeye 1 yıl kala, açık cezaevinde bulunan iyi hâlli hükümlü için tanır; 30 Mart 2020'ye kadar işlenen suçlarda Geçici 6. madde bu süreyi 3 yıla çıkarır ve kapalı cezaevindekilere de uygular. Denetimli serbestlik bir hak değil infaz hâkiminin verebileceği bir karardır; disiplin cezası alan ya da açık kuruma ayrılamayan hükümlü bu süreden yararlanamaz.

Yatar, halk arasında cezaevinde fiilen geçirilecek süreye verilen addır: koşullu salıverilme süresinden denetimli serbestlik payı ve tutuklulukta geçen günler düşülünce kalan kısım. 6 yıl cezada 3 yıl koşullu salıverilme, 1 yıl denetimli serbestlik, 2 yıl yatar; aynı cezada 100 gün tutuklu kalındıysa yatar 1 yıl 8 ay 25 gün. Hakederek (bihakkın) tahliye ise cezanın tamamının dolduğu tarihtir ve koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi o tarihte biter.

Suç tarihi neden üç ayrı pencereye bölünüyor?

İnfaz kuralları 2020 ve 2025'te iki kez değişti ve her değişiklik suçun işlendiği tarihe bağlandı. Tablo aynı 6 yıllık cezanın üç pencerede nasıl hesaplandığını gösterir (genel suç, oran 1/2, tutukluluk yok).

Onda bir şartı kısa cezalarda belirleyicidir: 2 yıllık cezada koşullu salıverilme 1 yıl, denetimli serbestlik payı da 1 yıl olduğundan 4 Haziran 2025 öncesi suçta yatar sıfır, sonrasında en az 37 gündür.

Hangi suçlar 2/3, hangileri 3/4 ile hesaplanır?

7242 sayılı Kanun 15 Nisan 2020'de genel oranı 2/3'ten 1/2'ye indirdi ama bir suç listesini 2/3'te tuttu: kasten öldürme (TCK 81-83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (87/2-d), işkence ve eziyet (94-96), cinsel saldırı (102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç), cinsel taciz (105), özel hayata karşı suçlar (132-138) ve devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk (326-339). Suç işlemek için örgüt kurma, yönetme ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda da oran m.107/4 gereği 2/3'tür. Bu araç bu iki grubu ayrı seçenek olarak sunar.

Kanunun 108/9. maddesi bazı suçları daha ağır bir rejime bağlar: nitelikli cinsel saldırı (102/2), çocukların cinsel istismarı (103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin ağır hâlleri (104/2-3) ve uyuşturucu madde imal ve ticareti (188) suçlarında süreli hapis için koşullu salıverilme oranı 3/4'tür. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda da oran 3/4'tür ve ikinci kez mükerrir olanlarda 3/4 uygulanır. Bu suçlarda ayrıca 30 Mart 2020 öncesi 3 yıllık denetimli serbestlik de işlemez. Araç bu suçları hesaplamaz; kararında bu maddelerden biri yazıyorsa sonuç sana uymaz, avukatına ya da infaz hâkimliğine sor.

Suç tarihi 30 Mart 2020 veya öncesindeyse 3 yıllık denetimli serbestlik, m.107/2 listesindeki suçların yanı sıra aile bireylerine ve kendini savunamayacak kişilere karşı kasten yaralama ile uyuşturucu ticareti ve terör suçlarında da uygulanmaz; bu durumlarda pay 1 yıldır. Çocuk hükümlülerde 8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanun 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirilen her günü iki gün saydı; bu araç yalnız yetişkin hükümlüler içindir.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Koşullu salıverilme oranı 3/4 olan suçları hesaplamaz: terör suçları (3713 sayılı Kanun), uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK 188), çocukların cinsel istismarı (103), nitelikli cinsel saldırı (102/2) ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin ağır hâlleri (104/2-3).
• Mükerrirlere özgü infaz rejimini (m.108), ikinci kez tekerrürde 3/4 oranını ve infaz hâkiminin belirlediği denetim süresini uygulamaz; sabıkalı hükümlüde sonuç daha uzun çıkar.
• Yalnız yetişkin hükümlüler içindir: 15 ve 18 yaş altı hükümlülerde bir günün iki ya da üç gün sayılması kuralını (m.107/5, Geçici m.6/4) ve çocuk eğitimevi düzenini hesaplamaz.
• Yalnız süreli hapis cezası içindir; müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapisteki 24 ve 30 yıllık süreleri, adli para cezasından çevrilen hapsi ve birden fazla cezanın toplanmasını (içtima, m.107/3 tavanları) hesaplamaz.
• İyi hâl değerlendirmesini, disiplin cezalarının süreye etkisini, açık cezaevine ayrılma şartlarını ve infaz hâkiminin takdirini bilmez; denetimli serbestlik bir hak değil karardır.
• Sıfır-altı yaş çocuğu olan kadın hükümlü, ağır hasta ve 65 yaş üstü hükümlüler için tanınan uzatılmış denetimli serbestlik sürelerini (m.105/A/3, Geçici m.6/2) uygulamaz.
• 30 Mart 2020 öncesi 3 yıllık denetimli serbestlik süresini yalnız genel suç grubunda uygular; aile bireylerine ve kendini savunamayacak kişilere karşı kasten yaralamada bu süre 1 yıldır, örgüt suçlarında da araç ihtiyatla 1 yıl sayar (bazı örgüt suçlarında 3 yıl uygulanabilir).

İnfaz ve yatar hakkında sık sorulanlar

6 yıl hapis cezası ne kadar yatar?

Genel bir suçtan (dolandırıcılık, hırsızlık, basit yaralama) 2020 sonrası verilen 6 yıllık cezada koşullu salıverilme 3 yıl, denetimli serbestlik payı 1 yıl, cezaevinde kalınacak süre 2 yıldır. Suç 30 Mart 2020'den önce işlendiyse 3 yıllık denetimli serbestlik payı koşullu salıverilme süresini tamamen karşılar ve hükümlü doğrudan denetimli serbestliğe ayrılabilir. Kasten öldürme gibi 2/3 oranlı suçta ise koşullu salıverilme 4 yıl, yatar 3 yıldır.

Koşullu salıverilme oranı 1/2 mi 2/3 mü?

Süreli hapis cezalarında genel oran 1/2'dir; 7242 sayılı Kanun 15 Nisan 2020'den itibaren 2/3'ü yarıya indirdi. Kasten öldürme, ağırlaşmış yaralama, işkence, eziyet, cinsel saldırı, cinsel taciz, özel hayata karşı suçlar ve casusluk 2/3'te kaldı; örgüt suçlarında da oran 2/3'tür. Uyuşturucu ticareti, çocukların cinsel istismarı ve terör suçlarında oran 3/4'tür. Oran suç tarihine değil suç türüne bağlıdır.

Denetimli serbestlik 1 yıl mı 3 yıl mı?

Suç tarihine bağlıdır. 30 Mart 2020'ye kadar işlenen suçlarda Geçici 6. madde gereği 3 yıl; bu tarihten sonraki suçlarda 105/A maddesi gereği 1 yıl. 3 yıllık süre kasten öldürme, cinsel suçlar, özel hayata karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, aile içi kasten yaralama ve terör suçlarında uygulanmaz, onlarda 1 yıldır. 4 Haziran 2025'ten sonraki suçlarda 1 yıllık süre yine geçerli ama koşullu salıverilme süresinin en az onda biri cezaevinde geçirilmeden denetimli serbestliğe çıkılamaz.

Tutuklu kalınan süre cezadan düşülür mü?

Düşülür. Türk Ceza Kanunu m.63'e göre hüküm kesinleşmeden önce tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir; bu araç tutuklu gün sayısını yatardan ve hakederek tahliye süresinden düşer. 6 yıllık cezada 100 gün tutuklu kalan hükümlünün yatarı 2 yıldan 1 yıl 8 ay 25 güne iner. Tutuklu süre koşullu salıverilme süresinden uzunsa hükümlü cezaevine girmeden denetimli serbestlik ya da koşullu salıverilme için başvurabilir.

Yatar hesabında bir yıl kaç gün sayılır?

Türk Ceza Kanunu m.61/6'ya göre bir ay otuz gün, yıl ise resmî takvime göre hesaplanır. Bu araç oranı yıl ve ay üzerinden uygular (10 yılın 2/3'ü 6 yıl 8 ay), tutukluluk mahsubunda yılı 365, ayı 30 gün sayar ve tarih verildiğinde yıl ve ayları takvime göre ekler. İnfaz hâkimliğinin UYAP hesabı artık yıl ve ay uzunlukları yüzünden birkaç gün farklı çıkabilir.

Koşullu salıverildikten sonra ceza bitmiş mi olur?

Olmaz. Koşullu salıverilen hükümlü, koşullu salıverilme süresi kadar (m.107/6) ama en geç hakederek tahliye tarihine kadar denetim altındadır; bu sürede kasıtlı bir suç işlerse koşullu salıverilme geri alınır ve kalan ceza cezaevinde çektirilir. 6 yıllık cezada 3. yılın sonunda koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi 6. yılın sonunda, hakederek tahliye tarihinde biter.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 18 Eylül 2026.

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, madde 105/A, 107, 108 ve Geçici madde 6, 11 — Madde 107/2: "diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde"; 7242 ile eklenen cümle: kasten öldürme (81-83), 87/2-d, işkence (94-95), eziyet (96), cinsel saldırı (102, ikinci fıkra hariç), 104 (ikinci ve üçüncü fıkra hariç), cinsel taciz (105), özel hayat (132-138), casusluk (326-339) suçlarında "üçte ikisini". Madde 107/4: örgüt kurma, yönetme ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçta süreli hapiste "üçte ikisini". Madde 105/A/1: açık kurumda, koşullu salıverilmesine "bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler"; 7550/13 ek cümle: "beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini". Madde 108/9: 102/2, 103, 104/2-3 ve 188'de "koşullu salıverilme oranı, dörtte üç". Geçici madde 6/1: 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, sayılan istisnalar hariç, "bir yıl"lık süre "üç yıl" olarak uygulanır; 6/3: kapalı kurumdaki iyi hâlli hükümlülere de uygulanır. Geçici madde 11: 7550 düzenlemesi yürürlükten (4/6/2025) önce işlenen suçlara uygulanmaz. Yürürlük listesi: 7242 → 15/4/2020, 7550 → 4/6/2025, 7593 (m.107/5 çocuk) → 18/8/2026.
• Resmî Gazete — 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG 15.4.2020-31100 — Madde 46: 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesinin birinci fıkrası — açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler. Madde 48: 107 nci maddenin ikinci fıkrasında "üçte ikisini" ibaresi "yarısını", dördüncü fıkrasında "dörtte üçünü" ibaresi "üçte ikisini" şeklinde değiştirilmiş; 2/3'te kalan suç listesi eklenmiştir. Madde 52: Geçici madde 6 — 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, sayılan istisnalar hariç, 105/A'daki "bir yıl"lık süre "üç yıl" olarak uygulanır.

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İnfaz süresi; suçun türü ve tarihi, tekerrür, yaş, birden fazla ceza, iyi hâl, disiplin cezaları, açık cezaevine ayrılma ve infaz hâkiminin takdiri gibi bu aracın bilmediği etkenlere bağlı olarak değişir. Kesin infaz süresi ve tahliye tarihi yalnızca Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetname ve infaz hâkimliğinin kararıyla belirlenir; bu sayfadaki sonuç hiçbir resmî hesabın yerine geçmez. Avukatınıza ya da infaz hâkimliğine başvurunuz.