Duvar Kağıdı Hesaplama

Duvar kağıdı nasıl hesaplanır?

Duvar kağıdı metrekareyle değil şeritle hesaplanır, çünkü rulo boyuna kesilen her şerit tavandan zemine tek parça olmak zorundadır ve rulonun sonunda kalan kısa parça çoğu zaman işe yaramaz. Önce şerit boyu bulunur: tavan yüksekliği + 10 cm kesim payı + varsa desen raporu. 2,6 m'lik odada düz kağıt için 2,7 m. Sonra bir rulodan kaç şerit çıktığı bulunur: 10,05 / 2,7 = 3,7, yani 3 tam şerit; artan 1,95 m atılır ya da kapı üstlerinde kullanılır. Gereken şerit sayısı, kaplanacak duvar uzunluğunun rulo enine bölünüp yukarı yuvarlanmasıdır: 4 × 3 m'lik odada çevre 14 m, bir kapı için 0,8 m düşülünce 13,2 m; 13,2 / 0,53 = 24,9 → 25 şerit. Rulo sayısı 25 / 3 = 8,3 → 9 rulo. Alan hesabıyla (36 m² / 5,33 m²) 7 rulo çıkar; aradaki iki rulo, şeritlerin rulo boyuna tam bölünmemesinin bedelidir ve gerçek ihtiyaç budur.

Neden metrekareyle değil şeritle hesaplanır?

Bir rulo duvar kağıdı 53 cm eninde ve 10,05 m boyundadır; alanı 5,33 m² eder. Odanın duvar alanını bu sayıya bölmek ilk akla gelen yoldur ama sonuç neredeyse her zaman eksik çıkar. Sebebi şudur: kağıt duvara tavandan zemine tek parça, dikey şeritler hâlinde yapıştırılır ve her şerit rulodan kesilir. 2,6 m yükseklikli bir odada şerit 2,7 m tutar; 10,05 m'lik rulodan 3 şerit çıkar ve sonunda 1,95 m'lik bir parça kalır. O parça bir şerit daha etmez, olsa olsa kapı üstüne ya da pencere altına gider. Yani rulonun neredeyse beşte biri baştan firedir ve alan hesabı bunu görmez.

Desenli kağıtta durum bir kademe daha ağırlaşır. Yan yana gelen iki şeritte desenin tutması için her şerit rapor boyu kadar uzun kesilir; 2,7 m tavanlı odada düz kağıtta şerit 2,8 m tutar ve rulodan 3 şerit çıkar; 64 cm raporlu bir kağıtta şerit boyu 3,44 m olur ve rulodan 3 değil 2 şerit çıkar. Bu tek başına rulo sayısını üçte bir artırabilir. Ambalajdaki rapor ölçüsünü bulup araca girmek bu yüzden önemlidir; "biraz fazla alayım" tahmini desenli kağıtta çoğunlukla yetmez.

Araç bu yüzden önce şerit sayısını, sonra rulodan çıkan şeriti, en sonunda rulo sayısını hesaplar ve kıyas için alan hesabını da yanına yazar. İkisi arasındaki fark, kesim firesidir. Duvar alanını ayrıca bilmek istersen metrekare hesaplama aracıyla çıkarabilirsin; aynı odada boya düşünüyorsan boya hesaplama aracı litre hesabını yapar.

Rulo ebatları, rapor ve eşleme işaretleri

Rapor, desenin dikeyde kendini tekrar ettiği mesafedir ve ambalajda santim olarak yazar. Yanında bir de eşleme işareti bulunur: yan yana iki ok "düz eşleme" (desen aynı hizada tutar), kaydırılmış oklar "kaydırmalı eşleme" (ikinci şerit yarım rapor kayar), tek ok ya da sıfır "serbest eşleme" (desen tutturma gerekmez) demektir. Araç düz eşleme varsayar; kaydırmalı eşlemede fire biraz artar, bir rulo fazladan almak güvenlidir.

Bir de parti (lot) numarası vardır: aynı desenin farklı partileri ton farkı taşıyabilir. Bütün ruloları aynı partiden al ve eksik kalırsa aynı partiyi bulamayacağını hesaba katarak bir rulo yedek bırak. Yedek rulo sonradan hasar gören şeridi değiştirmek için de gerekir; araç bu yüzden "yedekli alım" satırını ayrıca gösterir.

Türkiye'de satılan ruloların çoğu iki ebattan birindedir; ambalajdaki değeri araca aynen gir:

Şerit sayısı 10 cm kesim payıyla hesaplanmıştır; desen raporu eklenince rulodan çıkan şerit azalır.

Kapı ve pencere düşülür mü, fire nereden çıkar?

Pencere düşülmez. Pencerenin üstü ve altı yine aynı şeritle kaplanır; ortadaki boşluk kesilip atılır ama o parça başka yerde tam şerit olarak kullanılamaz. Yani pencere kağıt kazandırmaz, sadece artık çıkarır. Kapı için durum biraz farklıdır: standart kapı 80–90 cm genişliğinde ve neredeyse tavana kadar olduğundan kapının önündeki bir buçuk şerit gerçekten gerekmez; yalnız kapı üstündeki 40–50 cm'lik dar parça kalır, o da rulo sonlarındaki artıklardan kesilir. Araç bu yüzden her kapı için duvar uzunluğundan 80 cm düşer.

Fire üç yerden çıkar: rulo sonunda şerite yetmeyen parça, desen tutturmak için kesilen rapor payı ve her şeridin altındaki-üstündeki 5'er cm kesim payı. Şerit hesabı bunların üçünü de içerdiği için ayrıca yüzde eklemeye gerek yoktur; alan modunda ise şerit sayılamadığından araç düz kağıtta %15, desenli kağıtta %25 götürü fire ekler. Bu oranlar yaygın uygulamadır, resmî bir standart değildir.

Kolon, niş ve gömme dolap yanı gibi küçük yüzeyler için şerit sayısını değil uzunluğu topla: 30 cm'lik bir kolon yüzü de tam bir şerit ister, çünkü 53 cm'lik şerit boyuna bölünmez. Tavanı kaplayacaksan tavanı ayrı bir "duvar" gibi hesapla: uzunluk odanın eni, yükseklik odanın boyu.

Sık yapılan hatalar ve pratik sıra

En sık hata rulo boyunu 10 m sanıp 10,05 m'lik rulodan 4 şerit bekleyerek eksik almaktır; 2,6 m'de 4 şerit için 10,8 m gerekir. İkinci hata desenli kağıtta raporu unutmaktır; büyük desende rulodan bir şerit eksik çıkar. Üçüncüsü yedek rulo almamak: partisi tükenmiş bir desenin tek rulosu için bütün duvarı yeniden kaplayan çok kişi vardır.

Pratik sıra şöyledir: yüksekliği bir kez mezurayla ölç, duvar uzunluklarını topla, ambalajdan rulo ebadını ve raporu oku, araca gir, çıkan sayıya bir rulo ekle ve hepsini aynı parti numarasından al. Tutkalı kağıdın türüne göre seç: kağıt tabanlı kağıtta tutkal kağıda, non-woven kağıtta duvara sürülür ve sarfiyat üreticiden üreticiye değişir, paketteki tabloya bak.

Aynı odanın zemini de yenilenecekse laminat parke hesaplama, ıslak hacimler için fayans hesaplama aracı aynı mantıkla paket ve kutu sayısını verir.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Yalnız kağıt miktarını verir: tutkal, astar, alçı ve macun ile işçilik tutara dahil değildir; tutkal ihtiyacı kağıdın cinsine (kağıt, vinil, non-woven) göre değiştiği için üreticinin paketindeki tabloya bakman gerekir.
• Bütün duvarların aynı yükseklikte ve dikdörtgen olduğunu varsayar; çatı katı gibi eğik tavanlı, kemerli ya da merdiven boşluklu duvarlarda şeritler farklı boyda kesilir ve gerçek ihtiyaç burada çıkandan fazladır.
• Desen eşlemesinde "düz eşleme" varsayar; kaydırmalı (offset/ters) eşlemeli kağıtlarda her ikinci şerit yarım rapor kayar ve fire biraz daha artar, ambalajdaki eşleme işaretine bak.
• Kolon, niş ve gömme dolap yanlarını hesaba katmaz; bu yüzeyleri "bazı duvarlar" modunda uzunluğa ekleyerek ayrıca hesaplaman gerekir.

Duvar kağıdı hakkında sık sorulanlar

1 rulo duvar kağıdı kaç metrekare?

Standart rulo 53 cm × 10,05 m'dir, alanı 5,33 m² eder. 15 m'lik rulo 7,95 m², 106 cm'lik geniş rulo 10,65 m²'dir. Ama rulo alanı kadar duvar kaplayamazsın: 2,6 m tavanda 10,05 m'lik rulodan yalnız 3 şerit çıkar, kalan 1,95 m artıktır.

12 metrekare oda için kaç rulo duvar kağıdı gerekir?

Oda 4 × 3 m ve tavan 2,6 m ise dört duvarın uzunluğu 14 m, bir kapı düşülünce 13,2 m'dir; 53 cm'lik ruloyla 25 şerit gerekir. Düz kağıtta rulodan 3 şerit çıktığı için 9 rulo, yedeğiyle 10 rulo alırsın. Alan hesabıyla 7 çıkar ama o sayı eksik kalır.

Duvar kağıdı hesabında kapı ve pencere düşülür mü?

Pencere düşülmez, çünkü üstü ve altı yine tam şeritle kaplanır ve ortadan çıkan parça başka yerde tam şerit olmaz. Kapı için her kapıda 80 cm duvar uzunluğu düşülür; kapı üstündeki dar parça rulo sonlarındaki artıklardan kesilir.

Desenli duvar kağıdında neden daha çok rulo gerekir?

Yan yana iki şeritte desenin tutması için her şerit rapor boyu kadar uzun kesilir. 64 cm raporlu kağıtta 2,7 m tavan için şerit 3,44 m olur; 10,05 m'lik rulodan 3 yerine 2 şerit çıkar ve rulo sayısı üçte bir artar. Raporu ambalajdan okuyup araca gir.

Tek bir duvara (tv arkasına) duvar kağıdı için kaç rulo alınır?

Duvarın enini rulo enine bölüp yukarı yuvarla: 4 m'lik duvar için 4 / 0,53 = 7,5 → 8 şerit. 2,6 m tavanda düz kağıtta rulodan 3 şerit çıktığı için 3 rulo gerekir; 32 cm raporlu desende de 3 rulo. Tavan 2,7 m ve desen 64 cm raporluysa rulodan 2 şerit çıkar, 4 rulo alırsın. Araçta "bazı duvarlar" seçeneğini kullan. Aynı odanın penceresi için tül ya da fon perde kumaşını perde kumaşı hesaplama aracıyla bul; perde duvar alanına göre değil, ray genişliği ve pile katına göre hesaplanır.

Duvar kağıdı ruloları farklı partiden alınırsa ne olur?

Aynı desenin farklı üretim partileri (lot) arasında hafif ton farkı olabilir ve iki şerit yan yana gelince belli olur. Bütün ruloları aynı parti numarasından al, üstüne bir rulo yedek koy; sonradan aynı partiyi bulamayabilirsin.