Alkol Promil Hesaplama (Widmark Formülü)

Alkol promili nasıl hesaplanır?

Kandaki alkol, içtiğin saf alkolün vücudundaki suya dağılmasıyla oluşur. Hesap üç adımdır. Önce içkinin saf alkolü gram olarak bulunur: miktar (ml) × alkol oranı (%) ÷ 100 × 0,789. Buradaki 0,789 etanolün yoğunluğudur; bir mililitre saf alkol 0,789 gram çeker. Sonra bu gram, kilonla ve cinsiyete göre değişen dağılım katsayısıyla (erkekte 0,68, kadında 0,55) bölünür; çıkan sayı alkolün kana karıştığı en yüksek değer, yani tepe promildir. Son adımda geçen süre hesaba katılır: vücut alkolü sabit bir hızla, saatte yaklaşık 0,15 promil düşürür; ilk yarım saat emilim süresi sayılır ve düşüşe katılmaz. Örnek: 80 kg bir erkek iki kutu bira (1.000 ml, %5) içmiş olsun. Saf alkol 1.000 × 0,05 × 0,789 = 39,45 gramdır. Tepe promil 39,45 ÷ (0,68 × 80) = 0,73 olur. İlk kadehten 2 saat sonra düşüş 0,15 × (2 − 0,5) = 0,23'tür; kalan tahmini değer 0,73 − 0,23 = 0,50 promil çıkar. Alkolün tamamen atılması için gereken süre 0,73 ÷ 0,15 + 0,5 = yaklaşık 5,3 saattir. Araç bu adımları senin yerine yapar, birden fazla içkiyi toplar ve sonucu Türkiye'deki yasal sınırların yanına koyar. Bu bir tahmindir; gerçek değer aynı kişide bile günden güne değişir.

Widmark formülündeki sayılar ne anlatıyor?

Formülü 1930'larda İsveçli kimyager Erik Widmark kurdu; bugün hâlâ hakemli araştırmalarda tahmini kan alkolü (eBAC) için kullanılıyor. Hesabın kalbi r katsayısıdır: vücut ağırlığının ne kadarının alkolün dağılabileceği su olduğunu anlatır. Yağ dokusu az su tuttuğu için ortalama vücut yağı daha yüksek olan kadınlarda bu katsayı daha küçüktür. Araç, kaynak çalışmanın kullandığı değerleri alır: erkekte 0,68, kadında 0,55.

Bu fark küçük görünür ama sonucu belirgin değiştirir. 70 kg bir kadın ile 70 kg bir erkek aynı 150 ml'lik %12 şarabı içtiğinde saf alkol ikisinde de 14,2 gramdır. Erkekte tepe değer 14,2 ÷ (0,68 × 70) = 0,30 promil, kadında 14,2 ÷ (0,55 × 70) = 0,37 promil çıkar; aradaki fark yaklaşık beşte birdir.

İkinci sabit saatlik düşüştür. Karaciğer alkolü, kandaki miktar ne olursa olsun kabaca aynı hızla yıkar; kaynak çalışma bu hız için saatte 0,15 promil kullanır. Formülde düşüşü belirleyen tek şey zamandır: kahve, soğuk duş ya da bir süre uyumak bu katsayıyı değiştirmez, yalnızca seni daha uyanık hissettirebilir. Üçüncü sabit olan yarım saat ise alkolün mideden ve bağırsaktan kana geçmesi için ayrılan emilim süresidir; tok karnına içildiğinde bu süre uzar ve tepe değer genellikle daha düşük kalır.

Türkiye'de alkollü araç kullanma sınırları kaç promil?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesi ve aday sürücülerle ilgili Ek 17. madde üç ayrı sınır koyar. Aşağıdaki tutarlar 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun'la değişen metinden alınmıştır.

Kaynak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48 ve Ek m.17, mevzuat.gov.tr metni, 2 Ekim 2026'da okundu. Hususi otomobil sürücüsü 0,50, diğer araç sürücüsü 0,20 promilin üzerinde alkollüyken kazaya sebep olursa ayrıca ceza hükümleri uygulanır.

Hangi içkide kaç gram alkol var?

Aynı "bir kadeh" farklı içkilerde çok farklı miktarda alkol taşır. Tablo, etiketteki tipik orana göre bir porsiyonun saf alkolünü ve 75 kg bir erkekte yaratacağı tepe promili gösterir. Kendi içkinin etiketi farklıysa araca onu yaz.

Hesap: miktar × oran ÷ 100 × 0,789, ardından ÷ (0,68 × 75). Kadında ve daha zayıf birinde aynı porsiyon daha yüksek tepe verir.

Hesaplanan promil neden gerçek ölçümden farklı çıkabilir?

Formül ortalama bir insanı anlatır. Kaynak çalışma da iki tahmin yönteminin aynı kişilerde anlamlı derecede farklı sonuç verdiğini ve gerçek hayattaki içme koşullarında bu tahminlerin ne kadar isabetli olduğunun tam bilinmediğini yazar. Aç karnına içmek tepe değeri yükseltir ve öne çeker; yemekle içmek düşürür ve geciktirir. Karaciğerin alkolü yıkma hızı kişiden kişiye, hatta aynı kişide günden güne değişir; bazı ilaçlar ve karaciğer hastalıkları bu hızı belirgin biçimde etkiler.

İçkinin ne kadar sürede içildiği de önemlidir. Formül her şeyin ilk kadehte içildiğini varsayar ve düşüşü o andan sayar; dört saate yayılan bir akşamda gerçek tepe değer hesaptan düşük, ama gecenin sonundaki değer hesaba yakın olabilir. Bu yüzden araç sana tek bir "doğru" sayı değil, kabaca nerede olduğunu ve alkolün ne zamana kadar vücudunda kalacağını gösterir.

Polisin kullandığı nefes ölçer ya da hastanede alınan kan örneği, bu hesabın yerine geçmez; hukuken geçerli olan yalnızca o ölçümdür. Hesap 0,40 gösterirken ölçüm 0,55 çıkabilir. Sınırın hemen altında bir sayı görmek, sınırın altında olduğun anlamına gelmez; tahmin hatası çoğu zaman sınırlar arasındaki farktan büyüktür. Bu yüzden araç sonucu hiçbir durumda "araç kullanabilirsin" diye yorumlamaz; içtiysen direksiyona geçmemek tek güvenli karardır.

İçtiğin alkol kaç kalori eder?

Sonuç panelindeki "alkolden gelen enerji" satırı, hesapladığın saf alkol gramını 7 ile çarpar. Etanolün her gramı yaklaşık 7 kcal enerji verir; bu değer yağın gram başına 9 kalorisine yakındır ve karbonhidratın 4 kalorisinin neredeyse iki katıdır. 2015'te yayımlanan bir derleme (Traversy ve Chaput) değeri gram başına 7,1 kcal olarak verir ve alkolden gelen enerjinin günün öteki yiyeceklerine eklendiğini gösteren çalışmalara dayanır.

Örnek: 500 ml'lik %5 bir kutu birada 500 × 0,05 × 0,789 ≈ 19,7 gram alkol vardır; bu da yalnız alkolden 19,7 × 7 ≈ 138 kcal eder. Biranın maltından gelen karbonhidrat ve likör ya da kokteyldeki şeker bu sayıya dahil değildir, gerçek kalori daha yüksektir. Diyet yapıyorsan bu satırı günlük kalori ihtiyacın içinde düşün: bir akşamın içkisi bir öğün kadar yer tutabilir.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Promil tahmini kişiden kişiye değişir; bu araç araç kullanıp kullanmama kararı için kullanılamaz ve sonucu hiçbir durumda "sınırın altındasın, sürebilirsin" diye yorumlamaz.
• Aç ya da tok olmanı, içkileri hangi hızla içtiğini, kullandığın ilaçları ve karaciğerinin durumunu bilmez; bunlar gerçek değeri hesaptan belirgin biçimde yukarı ya da aşağı çekebilir.
• Nefes ölçerin ya da kan tahlilinin yerine geçmez; hesaplanan sayı yasal bir delil ya da trafik cezasına itiraz gerekçesi değildir.
• 18 yaşından küçükler, gebeler ve emziren anneler için hesap anlamlı değildir; bu gruplarda güvenli bir alkol miktarı hesaplanmaz.
• Alkol zehirlenmesini (bilinç bulanıklığı, kusma, nefesin yavaşlaması) değerlendirmez; böyle bir durumda hesapla vakit kaybetme, 112'yi ara.
• Alkolden gelen enerji satırı yalnız etanolün kalorisidir; biradaki karbonhidratı, likör ve kokteyllerdeki şekeri ve meze kalorisini kapsamaz.

Alkol promili hakkında sık sorulanlar

Alkol promil nasıl hesaplanır?

İçkinin saf alkolü gram olarak bulunur (ml × alkol oranı ÷ 100 × 0,789), bu sayı kilonla ve cinsiyet katsayısıyla (erkek 0,68, kadın 0,55) bölünür; çıkan tepe değerden ilk yarım saatten sonraki her saat için 0,15 promil düşülür. 80 kg bir erkek iki kutu bira içtikten 2 saat sonra yaklaşık 0,50 promildedir.

1 bira kaç promil yapar?

500 ml'lik %5'lik bir kutu bira yaklaşık 19,7 gram saf alkol taşır. Bu, 75 kg bir erkekte yaklaşık 0,39, 60 kg bir kadında yaklaşık 0,60 promil tepe değer demektir. Değer ilk yarım saatten sonra saatte yaklaşık 0,15 promil düşer; kişiye göre fark büyüktür. Kokteyl ya da seyreltilmiş içkinin kendi alkol derecesini bilmiyorsan önce alkol oranı aracıyla karışımın yüzdesini bul, sonra burada promile çevir.

Alkol kaç saatte vücuttan tamamen atılır?

Vücut alkolü saatte ortalama 0,15 promil düşürür. Tepe değerin 0,75 promilse alkolün atılması ilk kadehten yaklaşık 0,75 ÷ 0,15 + 0,5 = 5,5 saat sürer. Gece geç saate kadar içen biri sabah hâlâ alkollü olabilir; araç bu süreyi senin girdiğin değerlere göre hesaplar.

Ehliyette alkol sınırı kaç promil?

Hususi otomobil sürücüsü için 0,50 promilin üzeri cezalıdır: ilk seferde 25.000 TL ve ehliyete 6 ay el koyma. Taksi, otobüs, kamyon gibi hususi otomobil dışındaki araçlarda alt sınır 0,21 promildir. Aday sürücüde araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzeri belgeyi iptal ettirir; 1,00 promilin üzerinde herkes için ayrıca Türk Ceza Kanunu işler.

Promil ile mg/dL arasındaki fark ne?

Promil binde birdir; trafik denetimlerinde kanın litresindeki gram alkol (g/L) için kullanılır. Hastane tahlilleri çoğu zaman miligram bölü desilitre (mg/dL) yazar ve 1 promil yaklaşık 100 mg/dL'ye denk gelir. Araç iki birimi de gösterir.

Kahve içmek ya da duş almak promili düşürür mü?

Hayır. Kandaki alkolü vücut yalnızca zamanla, kabaca sabit bir hızla yıkar; kahve uykunu açabilir ama promili düşürmez. Kendini ayık hissetmen de ölçülen değerin düştüğü anlamına gelmez.

Alkolün 1 gramı kaç kalori?

Yaklaşık 7 kcal. Araç içtiğin saf alkol gramını hesaplayıp 7 ile çarpar; 500 ml %5 bir kutu birada yalnız alkolden yaklaşık 138 kcal gelir. İçecekteki şeker ve karbonhidrat bu sayıya eklenmez.

Kaynaklar

Bu araçtaki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 3 Ekim 2026.

• Terpstra C, Scholey A, Verster JC, Benson S — Prevalence of Hangover Resistance According to Two Methods for Calculating Estimated Blood Alcohol Concentration (eBAC) (J Clin Med, 2020) — Tam metin PMC7564564, Ek A: Widmark tahmini; r katsayısı "males (0.68) and females (0.55)", saatlik yıkım "degradation rate in g/l (0.15)", "the absorption time is 0.5 h".
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — m.48 ve Ek m.17 (Mevzuat Bilgi Sistemi) — m.48: 0.50 promilin üzerinde 25.000 TL ve belge 6 ay; hususi otomobil dışındaki araçlarda alt sınır 0.21; ikinci kez 50.000 TL/2 yıl, üç ve üstü 150.000 TL/5 yıl; 1.00 promilin üzerinde TCK 179/3. Ek m.17: aday sürücüde araç cinsine bakılmaksızın 0.20 promilin üzeri belge iptali. Tutarlar 12/2/2026-7574 sayılı Kanun'la.
• Traversy G, Chaput JP — Alcohol Consumption and Obesity: An Update (Curr Obes Rep, 2015) — PMC tam metin — Alkolün enerji değeri: "alcohol energy (7 kcal/g) can be a contributing factor to weight gain if not compensated for"; metinde "1 gram of alcohol provides 7.1 kcal (29 kJ)".

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi ya da hukuki görüş yerine geçmez. Hesaplanan değer, hakemli literatürde kullanılan Widmark formülüne dayanan bir tahmindir; promil tahmini kişiden kişiye değişir ve gerçek kan alkolünüz bu sayıdan belirgin biçimde yüksek olabilir. Sonuç, araç kullanıp kullanmama kararı için kullanılamaz; alkol aldıysanız araç kullanmayınız. Yasal açıdan geçerli olan yalnızca yetkili makamların nefes ya da kan ölçümüdür. Alkol zehirlenmesi belirtileri varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayınız.