hesaplama köşesi

Noterde araba satışı: ücretler, adımlar ve dikkat edilecekler

İkinci el araç alım satımında pazarlık biter, sıra noter kapısına gelir ve iki soru çıkar: kaç para tutacak, yanımda ne olacak? Tutarın büyük kısmı tek bir kalemden, satış ve devir harcından gelir; o da satış bedelinin binde 2'sidir ve 1.000 ₺'nin altına inmez (492 sayılı Harçlar Kanunu, (2) sayılı tarife I/5).

Ama işi asıl durduran şey ücret değil, borçtur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.20/d devri iki borcun kapalı olması şartına bağlar: aracın motorlu taşıtlar vergisi ile trafik idari para cezası. Bu tespit yapılmadan devir olmaz, noter dışında el sıkışılarak yapılan satış da geçersizdir. Yani devir günü değil, devirden önceki hafta belirleyicidir.

Bu rehber süreci beş adıma bölüyor: neyi önceden hallettiğini, noter masasında ne ödediğini ve satıştan sonra kimin neyi takip ettiğini sırayla anlatıyor. Ödeyeceğin harcın tam rakamını görmek istersen satış bedelini noter araç satış ücreti hesaplama aracına yaz.

Noterde araç devri adım adım: hangi sırayla ne yapılır?

Devir işleminin kendisi masada onbeş dakika sürer; işi uzatan hep önceki adımlardır. Sıra şudur: belgeleri toplarsın, borç sorgusunu yaparsın, noterlikten randevu alırsın, iki taraf birlikte imzalar ve ödeme yapılır, en son yeni ruhsat ile sigorta tarafı kapanır.

İkinci adımı atlamak en pahalı hatadır: borç görünüyorsa noter işlemi başlatmaz, aldığın randevu boşa gider ve alıcıyla ikinci kez buluşman gerekir. Kredili aldığın bir araçta banka lehine rehin şerhi kayıtta durur; bu şerh kalkmadan devir ilerlemez, o yüzden borç kapama ve şerh kaldırma yazısını bankandan satış gününden birkaç gün önce iste.

Randevu için noterliği önceden ara: araç satışını her noterlik yapar, ama yoğun günlerde randevusuz gidiş sıra beklemek demektir. İmza anında alıcı da satıcı da orada olmalıdır; taraflardan biri gelemiyorsa yerine ancak noterden düzenlenmiş vekaletnameyle biri gelebilir.

Beş adımlık şerit şema: hazırlık (kimlik, ruhsat), borç sorgusu (MTV ve trafik cezası), randevu (alıcı ve satıcı birlikte), satış anı (harç binde 2, en az 1.000 lira) ve sonrası (yeni ruhsat, yeni sigorta). İkinci adım kapı olarak işaretli: borç varsa satış geçersiz.
İkinci adım bir kapıdır: MTV ya da trafik cezası borcu kapanmadan noter devri yapamaz, yapılırsa satış geçersiz sayılır (2918 sayılı Kanun m.20/d).

Masaya giderken yanında bulunması gerekenler:

Noterde araba satışı kaç para tutar? Kalem kalem döküm

Makbuzdaki tutar tek bir rakam değil, birkaç satırın toplamıdır ve bunların yalnız biri fiyatla birlikte büyür. Satış ve devir harcı bedelin binde 2'si olarak doğar, ama 1.000 ₺'lik bir tabanı vardır: bedel 500.000 ₺'ye ulaşmadığı sürece ödediğin harç bu tabana eşittir. Kalan satırlar ise aracın 300.000 ₺ ya da 3.000.000 ₺ olmasından etkilenmez.

İnternette dolaşan yüksek tahminlerin kaynağı da burada. Genel noterlik tarifesinde işlem ücreti harcın %30'u olarak durur, üstüne sayfa başına yazı ücreti eklenir — bu iki kalemi araç devrine ekleyen bir hesap gerçeğin epey üstüne çıkar. 2918 sayılı Kanun m.20/d bu tarifeyi araç satış ve devri için açıkça devre dışı bırakır ve yerine "her türlü işlem karşılığında" tek bir maktu ücret koyar; o maktu ücretin güncel karşılığını yayımlanmış tek bir resmî tarifede göremediğimiz için burada rakam vermiyoruz, makbuzda ayrı satır olarak okuyacaksın.

İkinci yaygın yanlış damga vergisidir. Araç satış sözleşmesi için damga vergisi ödemezsin: m.20/d devir sırasında düzenlenen kâğıtları hem damga vergisinden hem kâğıt bedelinden muaf tutar. Muafiyet sözleşmeyle sınırlıdır; alıcı adına çıkacak tescil belgesinin bedeli aynı maddeye göre noterde alınır. Yani makbuzda damga satırı görmezsin, değerli kâğıt satırını görürsün.

Hangi kalem neye bağlı, dayanağı ne:

KalemNeye bağlı?Dayanağı
Araç satış ve devir harcıBedelin binde 2'si; taban 1.000 ₺492 s.K. (2) sayılı tarife I/5
Noterin maktu işlem ücretiFiyattan bağımsız sabit tutar; her yıl başında yeniden değerleme oranında artar2918 s.K. m.20/d
Yeni ruhsatın değerli kâğıt bedeliFiyattan bağımsız, belge başına2918 s.K. m.20/d
Damga vergisiAlınmaz — satış ve devir kâğıtları istisnadır2918 s.K. m.20/d
Tarifedeki noter ücreti (harcın %30'u), yazı ücreti 80,68 ₺, tescil ücreti 25,21 ₺Araç devrinde uygulanmaz2026 Noterlik Ücret Tarifesi m.1, m.3, m.6

Yetki belgeli galeriye devirde harç hiç doğmaz; ters yönde, aynı aracı galeriden alan kişide doğar. Kendi bedelinin karşılığını noter araç satış ücreti hesaplama aracı çıkarır.

Satıştan önce kapatılması gereken iki borç: MTV ve trafik cezası

Kanunun aradığı tespit iki başlıktadır: araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi ile trafik idari para cezası borcu. Biri bile görünüyorsa devir yapılmaz; noter dışında el sıkışıp yapılan satış zaten geçersizdir, yani sözleşme yerine geçen bir kâğıt imzalamak seni korumaz.

MTV tarafında takvim işine yarar: vergi her yıl Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir (197 sayılı Kanun m.9). Satışı Temmuz'dan önce yapıyorsan ikinci taksitin kimin üstünde kalacağını pazarlığa dahil et ve kâğıda yaz; kayıt kimin üstündeyse tahakkuk ona çıkar, sözlü anlaşma tescil kaydını değiştirmez. Kendi tutarını MTV hesaplama aracından, borcun güncel halini Dijital Vergi Dairesi'nden görürsün; verginin nasıl belirlendiğini MTV rehberinde ayrıntısıyla anlattık.

Ceza tarafında acele etmek doğrudan para kazandırır: idari para cezası ödeme süresi içinde ödenirse tutardan %25 indirilir (5326 sayılı Kanun m.17/6) ve indirimli ödemek itiraz hakkını kapatmaz. Süre kaçarsa yön tersine döner — tebliğden sonraki bir ay geçince her ay %5 faiz işler, borç en fazla cezanın iki katına kadar büyür (2918 sayılı Kanun m.115). Yani devir için nasılsa ödeyeceğin cezayı geciktirmek satış masrafını sessizce şişirir; ne ödeyeceğini trafik cezası indirimli ödeme hesaplama aracında gör.

Satış bedelini düşük göstermenin sınırı nerede biter?

Sözleşmeye gerçek fiyattan düşük bir rakam yazdırma isteği hep aynı beklentiyle gelir: harç binde 2 olduğuna göre bedel yarıya inerse harç da yarıya iner. Hesap doğru, ama serbestlik yok. 492 sayılı Kanun m.43 bir taban koyar: taşıtın alım satımında gösterilen değer, kasko sigortasına esas değerin altında olamaz. Sözleşmeye daha küçük bir rakam yazsan bile harç o tabandan hesaplanır.

Noterin bu konuda esneme alanı da yoktur: harcı eksik tahsil ederek işlemi yapan memur, o harçtan mükellefle birlikte sorumlu tutulur (m.128). Bu yüzden "anlaştık, düşük yazalım" teklifi masada kabul görmez ve pazarlığı boşa uzatır.

Bir de rakamın ileride nereye bakacağı var. Sözleşmedeki bedel aracın resmî fiyat kaydıdır: hasar, ayıp ya da ödeme anlaşmazlığında elindeki tek yazılı tutar odur ve düşük yazılmışsa aleyhine çalışır. Alıcıysan gerçek fiyatın yazılmasında ısrar et; kazandığın birkaç yüz lira, sonradan aynı kâğıda dayanmak zorunda kaldığında pahalıya patlar.

Satıştan sonra ne olur: ruhsat, sigorta ve plaka tarafı

İmzayla iş bitmez, üç takip kalır. Birincisi tescil belgesidir: yeni ruhsat alıcı adına düzenlenir, kâğıt bedeli de devir sırasında noter kasasında ödenir. Satıcıysan devrin tescile işlendiğini teyit et — kayıt üstünde göründüğü sürece vergi ve ceza sana tebliğ edilir.

İkincisi sigortadır ve buradaki en riskli varsayım "poliçe araçla birlikte gider" cümlesidir. Trafik sigortası ve kasko satıcının poliçesidir; alıcı kendi adına poliçe yaptırmadan direksiyona geçmemeli, satıcı da devri kendi sigorta şirketine bildirmelidir. İki taraf da bunu ertelediğinde ortada sahipsiz bir gün kalır ve o gün olan kazanın faturası kimseye net değildir.

Üçüncüsü borç takibidir. Satıştan sonra araca kesilen bir ceza tescil kaydındaki yeni malike gider; devir tarihinden önceki ihlallerin sorumlusu ise eski maliktir. Elindeki satış sözleşmesinin bir kopyasını sakla — tarih tartışması çıkarsa dayanağın odur.

Dört satıcı, dört ayrı fatura: harç nerede tabana, nerede kaskoya takılıyor?

Harcın kuralı tek cümle olsa da sonuç dört ayrı yerden çıkabiliyor. Birinci satıcı arabasını 650.000 liraya veriyor ve kasko değeri bunun altında kalıyor; binde 2 doğrudan işliyor ve harç 1.300 lira oluyor. İkinci satıcının aracı 380.000 lira; binde 2 hesabı 760 lira çıkıyor ama harç 1.000 liralık tabanın altına inemediği için 1.000 lira ödeniyor. Tabandan kurtulmanın eşiği tam olarak 500.000 liralık bedeldir: onun üstünde her araçta binde 2 hesabı tabanı geçer.

Üçüncü satıcı hasarlı bir araç için 350.000 liraya anlaşmış, ama aynı model kasko sigortasına esas değer listesinde 700.000 lira görünüyor. Sözleşmeye ne yazılırsa yazılsın harç büyük olandan alınır: 1.400 lira. Bu kalemi baştan öngörmeyen satıcı, masada beklediğinin dört katıyla karşılaşıyor. Dördüncüsü aracını yetki belgeli bir galeriye devrediyor; onda bu harç hiç doğmuyor, ama aynı arabayı galeriden alacak kişide doğacak.

Buradan çıkan pratik sıra şudur: önce aracın kasko sigortasına esas değerini öğren, sonra anlaştığınız bedelle karşılaştır, büyük olanın binde 2'sini al, çıkan sayı 1.000 liranın altındaysa 1.000 lira yaz. Alıcı galeri değilse ödenecek harç budur. Kendi rakamınla aynı sırayı noter araç satış ücreti hesaplama aracı da yürütür; sonucun yanına noterin maktu ücreti ile ruhsatın kâğıt bedelini eklemeyi unutma.

Sık sorulan sorular

Noterde araba satışı kaç para tutar?

Belirleyici kalem satış ve devir harcıdır: bedelin binde 2'si, tabanı 1.000 ₺. 400.000 ₺'lik bir araçta taban geçerlidir ve harç 1.000 ₺, 1.200.000 ₺'lik bir araçta 2.400 ₺ çıkar. Makbuzda bunun altında iki satır daha durur: noterin maktu ücreti ve alıcı adına çıkacak ruhsatın kâğıt bedeli. İkisi de fiyatla birlikte büyümez. Kendi rakamını noter araç satış ücreti hesaplama aracında görebilirsin.

Araç satışında noter masrafını alıcı mı satıcı mı öder?

Burada teamül ile kural ayrışır. Kural: harç, işlemin yapılmasını isteyenlerin yükümlülüğüdür (492 sayılı Kanun m.40) ve devirde işlemi iki taraf birlikte ister — kanun "parayı alıcı verir" demez. Teamül: piyasada çoğunlukla alıcı öder. Bu bir alışkanlık olduğu için pazarlıkta değiştirilebilir; kimin ödeyeceğini fiyatı konuşurken karara bağla, harç işlem bitmeden peşin alınır.

Araç satışı için hangi belgeler gerekir?

İki tarafın fotoğraflı kimliği, aracın tescil belgesi (ruhsat) ve vergi kimlik numarası temel settir. Yanına MTV ile trafik cezası borcunun bulunmadığını gösteren sorgu gelir; biliyorsan aracın kasko sigortasına esas değeri harcın alt sınırı için işine yarar. Şirket adına işlemde yetki belgesi ve imza sirküleri, taraflardan biri gelmiyorsa noterden düzenlenmiş vekaletname aranır.

Muayenesi geçmiş araç satılabilir mi?

Satılabilir. Kanunun devir için aradığı tespit iki başlıkla sınırlıdır: aracın motorlu taşıtlar vergisi ile trafik idari para cezası borcu (2918 sayılı Kanun m.20/d); muayene bu şartlar arasında sayılmaz. Ama muayene masrafı ve gecikmesi devirden sonra alıcının üstünde kalır, o yüzden muayene tarihini fiyat konuşurken açıkça masaya koy ve kimin yaptıracağını yaz.

Satılan aracın cezası kime gelir?

Devirden sonra işlenen ihlallerin cezası tescil kaydındaki yeni malike, devirden önceki ihlallerinki eski malike aittir. Bu yüzden satıcının iki işi var: devrin tescile işlendiğini teyit etmek ve satış sözleşmesinin kopyasını saklamak. Devir öncesinden kalan bir ceza zaten satışı kilitler; süresinde ödersen %25 indirim uygulanır, geciktirirsen her ay %5 faiz işler. Hesabını trafik cezası indirimli ödeme hesaplama aracıyla yapabilirsin.

Noterde araç satışında damga vergisi var mı?

Yok. Devir için düzenlenen kâğıtlardan damga vergisi alınmaz, muafiyet kanunda yazılıdır. Ama muafiyet yalnız sözleşme tarafını kapsar: alıcı adına çıkacak ruhsatın kâğıt bedeli noterde ödenir ve makbuzda ayrı satır olarak görünür.

Aracı galeriye satarsam harç öder miyim?

Ödemezsin. Muafiyet, ikinci el araç ticareti yetki belgesi taşıyan alıcılara yapılan devirler içindir; belge alıcıda olduğu için senin satıcı olman yeter. Yön önemli: aynı arabayı galeriden alan kişi harcı öder, yani bedelin binde 2'si ve 1.000 ₺'lik taban orada geçerlidir. Alıcının yetki belgesini görmek istemek senin hakkın.

Vergi borcu olan araç noterde satılır mı?

Satılmaz. Devir için aracın vergi ve ceza tarafının temiz olması aranır: motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi ve zammı, vergi cezası ile trafik idari para cezası. Biri bile açıksa noter işlemi başlatmaz, noter dışında yapılan devir de hüküm doğurmaz. Borcunu randevu gününden önce Dijital Vergi Dairesi'nden sorgula ve kapat. Yıllık vergini MTV hesaplama aracından öngörebilirsin.

Aracımı sattım ama kayıt hâlâ üstümde görünüyor, ne yapmalıyım?

Bekleme, çünkü kayıt sende göründüğü sürece vergi ve ceza da sana tebliğ edilir. Noterde yapılan devrin tescil kaydına işlenip işlenmediğini e-Devlet üzerindeki araç sorgulama ekranından kontrol et. Görünmüyorsa elindeki satış sözleşmesinin aslıyla birlikte işlemi yapan noterliğe başvur; kaydın düzeltilmesi gereken bir durum varsa trafik tescil birimine yönlendirilirsin. Sözleşmenin bir kopyasını saklamak tam da bunun içindir: tarih tartışmasında elindeki tek dayanak odur.

Kaynaklar

Bu rehberdeki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 31 Temmuz 2026.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Anlatılan tutarlar 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (2) sayılı tarifedeki araç satış ve devir harcına ilişkindir; noterin maktu işlem ücreti, değerli kâğıt bedeli ve varsa plakaya bağlı kalemler bu tutarın dışındadır. Hurda, icra yoluyla satış, veraset yoluyla intikal ve yurt dışından getirilen araç işlemleri farklı kurallara tabi olabilir. İşlem öncesinde kesin tutarı ve gereken belgeleri ilgili noterlikten teyit ediniz.