Fayans ve Seramik Hesaplama

Fayans nasıl hesaplanır?

Önce döşenecek alan bulunur: zeminde en × boy, duvarda 2 × (en + boy) × yükseklik ve bu alandan kapı başına 1,9 m², pencere başına 1,8 m² çıkarılır. Sonra seçtiğin fire payı eklenir. Karo sayısı, karonun derz payıyla birlikte kapladığı alana bölünerek bulunur: 60 × 60 cm karo 2 mm derzle 60,2 × 60,2 cm yer kaplar, yani 0,3624 m². Diyelim banyon 2,5 × 3,2 metre: zemini 8 m² tutar. %10 fire eklenince hesap 8,8 m² üzerinden yapılır ve 8,8 / 0,3624 = 25 karo çıkar. Elindeki kutuda 1,44 m², yani 4 karo varsa 25 / 4 = 6,25 eder; yarım kutu satılmadığı için 7 kutu alınır. Araç ayrıca derz dolgusu ihtiyacını da kilogram olarak verir; hesap karonun kalınlığı, ebadı ve derz aralığından çıkar.

Kutunun üstünde metrekare yazar, senin ölçün de metrekaredir — ama sayı tutmaz

Fayans kutuları adetle değil metrekareyle satılır ve raftaki kutuların içindeki karo sayısı ebada göre değişir: 60 × 60 kutusunda çoğunlukla 4 karo ve 1,44 m², 30 × 60 kutusunda 6 karo ve 1,08 m², 45 × 45 kutusunda 6 karo ve 1,215 m² bulunur. Bu sayılar üreticiden üreticiye değişir; tek doğru kaynak elindeki kutunun yan yüzüdür.

İkinci ve daha sinsi mesele şu: kutunun üstündeki metrekare, karoların derzsiz alanıdır. Sen ise derzli döşersin ve her karo kendi ölçüsünden biraz fazla yer kaplar. 60 × 60 karo 3 mm derzle 60,3 × 60,3 cm yer tutar, yani metrekareye 2,75 karo yerine 2,75'ten azı girer. Bu yüzden "12 metrekare oda, 12 metrekare karo" hesabı her zaman eksik kalır.

Odanın metrekaresini hiç bilmiyorsan önce onu çıkar: metrekare hesaplama aracı düzgün olmayan odalarda da alan verir. Aynı odayı boyayacaksan boya hesaplama aracı litre ve kutu sayısını verir; buradaki sayfa karo, kutu ve derz dolgusuyla ilgilenir.

Fire payı neden %5 değil de %10 seçilir?

Fire, kesilen karoların kullanılamayan parçalarıdır. Duvar dibinde 12 santimlik bir şeride ihtiyacın varsa bir karoyu kesersin ve kalan 48 santimlik parça çoğu zaman başka bir yere uymaz. Odanın kaç kenarı ve kaç köşesi varsa fire o kadar artar.

Döşeme deseni de belirleyicidir. Karolar birbirinin tam üstüne gelecek şekilde döşenirse kesim en aza iner. Şaşırtmalı (kaydırmalı) döşemede her sıra yarım karo kaydığı için sıra başlarında sürekli kesim çıkar. Verev, yani 45 derece açılı döşemede her kenarda üçgen parçalar oluşur ve fire en yükseğe çıkar.

Bir de kırılma ve renk farkı var: taşımada kırılan karolar, birkaç yıl sonra çatlayan tek bir karo ve aynı adla satılan ama farklı parti (lot) numarasından geldiği için tonu tutmayan karolar. Bu yüzden hesap bittikten sonra bir kutu yedek almak ve ambalajıyla saklamak yaygın bir alışkanlıktır.

Karo, düz bir zemine döşenir; eski zemin bozuksa önce şap gerekir. Şapın betonunu ve çimentosunu beton ve harç hesaplama aracından çıkarabilirsin.

Aşağıdaki paylar ustaların teamülüdür; hiçbir yönetmelik bu yüzdeleri zorunlu tutmaz. Odanın köşesi çoksa ya da karonun deseni tutturulacaksa bir alt satıra kay:

60 × 120 ve daha büyük ebatlarda kesilip atılan parça da büyük olur; o boyda payı bir satır aşağıdan almak işi kurtarır.

Derz aralığı ve kaç kilo derz dolgusu gideceği

Derz süs değildir: karonun ve zeminin ısıyla genleşmesine pay bırakır, döşemenin gerilmesini engeller. Kenarları fabrikada tıraşlanan rektifiye karolarda 2 mm yeterlidir; kenarları hafif yuvarlak olan normal karolarda 3 mm, dış mekânda ve teraslarda 5 mm bırakılır. Sıfır derz diye bir şey yoktur, karolar birbirine dayanırsa zamanla kabarma yapar.

Dolgu miktarı dört şeye bağlıdır: karonun eni, boyu, kalınlığı ve derz aralığı. Karo küçüldükçe metrekaredeki derz uzunluğu arttığı için dolgu da artar — 30 × 30 karo, 60 × 60 karonun yaklaşık iki katı dolgu ister. Araç bu hesabı 1,6 kg/litre yoğunluk kabulüyle yapar; torbanın üstünde farklı bir sarfiyat yazıyorsa oradaki sayı esastır.

Pratik bir örnek: 20 m² zemine 60 × 60 cm, 9 mm kalınlığında karo 2 mm derzle döşenirse yaklaşık 1,9 kilo dolgu gider, yani 5 kiloluk tek torba fazlasıyla yeter. Aynı alana 30 × 30 karo döşenirse ihtiyaç iki katına çıkar. Derz dolgusunu bir seferde ve aynı renk kodundan almak önemlidir; sonradan alınan aynı isimli dolgu farklı tonda kuruyabilir.

Bu araç neyi hesaplamaz

• Bu araç kaç karo ve kaç kutu alacağını çıkarır; yapıştırıcı çimentosunu, şap ihtiyacını, su yalıtımını ve işçilik ücretini hesaplamaz. Eski zemin bozuk ya da eğimliyse önce şap gerekir ve o iş bu sayfadaki hiçbir sayıya girmez.
• Alan hesabı dört köşeli, dik açılı bir oda varsayar. L şeklinde bir mutfakta, nişli bir banyoda ya da eğik tavanlı bir yerde odayı parça parça ölçüp toplaman gerekir; tek bir en-boy girersen çıkan karo sayısı eksik kalır.
• Fire payı bir tahmindir, garanti değildir. Desenli karolarda deseni tutturmak için kesilen fazladan karolar, ustanın kırdığı parçalar ve taşımada çatlayanlar seçtiğin yüzdenin üstüne çıkabilir; verev döşemede %15 bile yetmeyebilir.
• Kutudaki karo sayısı ve metrekare üreticiye göre değişir. Araç senin girdiğin kutu değerini kullanır — mağazadaki kutunun yan yüzüne bakmadan varsayılan değerle sipariş verirsen eksik ya da fazla kutu gelir.

Fayans hakkında sık sorulanlar

1 metrekareye kaç adet 60x60 fayans girer?

Derzsiz hesapta 2,78 karo eder (1 / 0,36). 2 mm derzle karo 60,2 × 60,2 cm yer kapladığı için metrekareye 2,76 karo girer. Pratikte 20 m²'lik bir zemin için 56 karo gerekir, fire payı hariç.

30x30 seramik 1 metrekarede kaç adet?

Derzsiz 11,11 adet, 3 mm derzle 10,89 adet. Küçük karoda metrekare başına düşen karo sayısı da derz uzunluğu da artar; bu yüzden hem işçilik hem derz dolgusu daha yüksek olur.

Fayans alırken kaç fire payı bırakmalıyım?

Düz döşemede %5, şaşırtmalı döşemede %10, verev (45 derece) döşemede %15 yaygın kabul edilen paylardır. Bu oranlar teamüldür, resmî bir standart değildir; odan çok köşeliyse bir üst oranı seç.

Fayans kutusunda kaç metrekare var?

Ebada ve üreticiye göre değişir: 60 × 60'ta genelde 4 karo ve 1,44 m², 30 × 60'ta 6 karo ve 1,08 m², 45 × 45'te 6 karo ve 1,215 m². Kesin sayı kutunun yan yüzünde yazar.

Banyo fayansı hesaplama nasıl yapılır?

Duvar modunu seç, banyonun enini, boyunu ve fayansın çıkacağı yüksekliği yaz. Araç önce çevreyi (2 × en + 2 × boy) bulup yükseklikle çarpar, kapı boşluğu için 1,9 metrekare düşer ve kutu sayısını verir. Zemini ayrı hesaplaman gerekir, çünkü zemin karosu genelde farklı ebattadır.

Derz dolgusu kaç kg gerekir?

Karo ebadı, kalınlığı ve derz aralığı belirler. 20 m² alana 60 × 60 cm, 9 mm kalınlığında karo 2 mm derzle döşenirse yaklaşık 1,9 kilo gider; aynı alanda 30 × 30 karo yaklaşık 3,8 kilo ister. Araç bu sayıyı hesabın altında kilogram ve torba olarak gösterir.

Yedek kutu almaya değer mi?

Değer. Sonradan kırılan tek bir karo için aynı ürünü bulsan bile parti (lot) numarası farklı olacağı için ton tutmayabilir. Hesabın çıkardığı kutu sayısının üstüne bir kutu ekleyip ambalajıyla saklamak yaygın bir alışkanlıktır.