Yıllık izin kaç gün, nasıl kullanılır?

Yıllık ücretli izin, iş hukukunun vazgeçilemeyen haklarından biridir: sözleşmeyle artırılabilir ama azaltılamaz, işçi bu hakkından feragat edemez. Buna karşılık kaç gün izin hak ettiğini bilen çalışan sayısı şaşırtıcı derecede azdır, çünkü kanunun kurduğu kademeler ilk okunuşta yanlış anlaşılıyor.

Bu rehber üç soruyu ayırır: kıdemine göre kaç gün hak ediyorsun, bu izni nasıl ve ne zaman kullanabilirsin, kullanmadığın izin işten ayrıldığında ne oluyor. Arada en yaygın yanlış anlamayı da düzeltiyoruz — "5 yılı doldurdum, artık 20 gün izin hakkım var" cümlesi kanunun söylediği şey değildir.

Kendi bakiyeni gün gün görmek istersen yıllık izin hesaplama aracına işe giriş tarihini ve bugüne kadar kullandığın izni yazman yeterli. Aşağıdaki kuralların tamamı 4857 sayılı İş Kanunu metnine dayanır, kaynak sayfanın sonundadır.

Yıllık izin hesaplama: kıdeme göre gün cetveli

Kanun izin süresini hizmet süresine bağlar ve üç kademe kurar. Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara yılda en az 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara 20 gün, on beş yıl ve daha fazla olanlara 26 günden az izin verilemez. Buradaki "az olamaz" ifadesi önemlidir: bunlar taban değerlerdir, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.

Yer altı işlerinde çalışanlarda süreler her kademede dörder gün artırılır. Ayrıca yaş istisnası vardır: 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştakilerin yıllık izni 20 günün altına inemez. Yani 50 yaşını geçmiş ve iki yıllık kıdemi olan bir çalışan 14 değil 20 gün izin hak eder. Bu istisna, girdiğin yaşa göre o hizmet yılından itibaren işler — 50 yaşına sonradan girdiysen daha önceki yıllar eski kademeyle hesaplanır.

Kademeler ve yer altı karşılıkları şöyledir. Sağdaki sütun yalnızca maden gibi yer altı işlerinde çalışanlar için geçerlidir.

18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlarda izin, hangi kademede olursan ol 20 günün altına inemez. Tablodaki sayılar tabandır; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.

"5 yılı doldurdum, izinim 20 güne çıktı" doğru mu?

Hayır, en yaygın yanlış anlama budur. Kanun ikinci kademeyi "beş yıldan fazla" diye tanımlar ve birinci kademeye beşinci yılı da dahil eder. Yani beşinci hizmet yılını doldurduğunda hak ettiğin izin hâlâ 14 gündür; 20 güne geçiş altıncı hizmet yılının dolduğu gün gerçekleşir. Aynı okuma 26 gün için de geçerlidir: on beşinci yıl kademeye dahildir, o yıl dolduğunda 26 gün hak edersin.

İkinci sık hata, izni takvim yılına bağlamaktır. İzin hakkı ocak ayında doğmaz; her hizmet yılının dolduğu günde o yıla ait izin hakkın doğar. İşe 1 Mart'ta başlayan biri için izin yılı da 1 Mart'ta başlar. Bu yüzden "bu yıl kaç günüm kaldı" sorusunun cevabı kişiden kişiye değişir ve tarih hesabı yapmadan bulunamaz; yıllık izin hesaplama aracı hak edilen günleri işe giriş tarihinden gün gün çıkarır.

Bir de kıdemin nasıl toplandığı var. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir; ara verip aynı işverene dönen işçinin eski süresi de sayılır. Buna karşılık işyeri değiştiğinde izin kademesi sıfırlanır: yeni işverende yine bir yılı doldurman gerekir. Kıdemin bu şekilde toplanması kıdem tazminatı hesaplama aracında da aynı mantıkla işler.

Bir yılı doldurmadan yıllık izin kullanılabilir mi?

Yasal hak olarak hayır. Yıllık ücretli izne hak kazanmak için, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olman gerekir. İşveren isterse avans olarak izin verebilir ve uygulamada sık sık verir, ama bunu talep etme hakkın yoktur.

İlk yılın dolmasıyla birlikte 14 günlük hakkın bir bütün olarak doğar; günlere bölünerek her ay biraz birikmez. Bu nedenle işe girişinin ilk yıl dönümü, izin planı yapmak için gerçek bir eşiktir.

Bir yılı doldurmadan işten ayrılırsan yıllık izin ücreti de doğmaz, çünkü ödemeye dönüşecek bir hak henüz kazanılmamıştır. Buna karşılık fazla çalıştığın saatlerin ücreti kıdemden bağımsızdır ve ilk günden itibaren doğar; onun hesabı için fazla mesai hesaplama aracına bakabilirsin.

İzin günü iş günü müdür, hafta sonu ve bayram düşülür mü?

Yıllık izin günleri iş günü olarak sayılır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden düşülmez; izin o günler kadar uzar. Bu yüzden 14 günlük izne çıkan bir çalışan, hafta tatilleriyle birlikte fiilen yaklaşık üç hafta işten uzak kalır.

İK'nın izin dökümünde bazen takvim günü yazıldığı için sayılar tutmaz. Karşılaştırmayı iş günü üzerinden yap: kullandığın izin gününü sayarken araya giren hafta tatillerini ve resmî tatilleri toplama katmamalısın.

Yol izni ayrı bir haktır ve karıştırılmamalıdır. İznini işyerinin bulunduğu şehirden başka bir yerde geçirecek olan çalışana, talep etmesi ve bunu belgelemesi koşuluyla gidiş-dönüş yolunda geçecek süre için verilir. Yıllık ücretli izin gününe eklenmez ve ücretli değildir; bu yüzden izin bakiyesi hesabına da girmez. Kaç gün verileceğini işyerinin izin yönergesinden teyit et.

• İzne rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz.
• İzin, işveren tarafından bölünemez; tarafların anlaşmasıyla bir bölümü en az 10 gün olmak üzere en çok üçe bölünebilir.
• İzin hakkından vazgeçilemez, sözleşmeyle azaltılamaz; yalnız artırılabilir.
• Yol izni yıllık izne eklenmez, ücretli değildir ve talep ile belgeye bağlıdır.

Kullanılmayan yıllık izin yanar mı, paraya çevrilir mi?

Yanmaz. Kullanılmayan yıllık izinler birikir ve iş sözleşmesi sona erdiğinde son ücret üzerinden para olarak ödenir. "Bu yılın izni bitti, hakkın düştü" denmesi hukuken karşılığı olmayan bir sözdür; hak sözleşme bitene kadar durur.

Buna karşılık çalışmaya devam ederken izin yerine para istemek mümkün değildir. Yıllık izin dinlenme hakkıdır ve işveren "kullanma, karşılığını ödeyeyim" diyemez; işçi de bunu talep edemez. Ödemeye dönüşme yalnız sözleşmenin sona ermesiyle olur.

Ödemenin niteliği önemlidir: yıllık izin ücreti ücret sayıldığı için gelir vergisine ve SGK primine tabidir. Bu yönüyle kıdem tazminatından ayrılır — kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. İşten ayrılırken alacağın toplamı görmek istiyorsan hem izin bakiyeni hem tazminatını ayrı ayrı hesapla; yıllık izin hesaplama aracına ayrılış tarihini yazarsan o güne kadar biriken izin gününü verir.

İzin talebin reddedildiyse sırayla ne yapmalısın?

İzni hak etmek başka, kullanmak başkadır. Kanun izin gününü sana verir; ama iznin hangi tarihte kullanılacağını, işin gereklerini gözeterek işveren belirler. Bu yüzden "talebim reddedildi" durumlarının çoğu tek başına hukuka aykırı değildir. Aykırı olan, iznin yıl geçtiği hâlde hiç kullandırılmamasıdır. İkisini ayırabilmek için önce talebini yazıya dök: sözlü istek sonradan hiçbir yerde kanıtlanamaz.

Sıra şöyle işler. İşyerinde izin talep formu varsa doldur ve bir nüshasını kendinde tut; form yoksa tarih attığın kısa bir dilekçe yaz, teslim ettiğine dair imza ya da kayıt numarası al. Talebi işyerindeki izin kurulu, kurul yoksa işveren veya vekili karara bağlar. Reddin gerekçesini de yazılı istemekten çekinme — "işler yoğun" cevabı her dönem için üst üste tekrarlanabilecek bir gerekçe değildir.

Burada belirleyici olan kayıttır. İşveren, her çalışanın kullandığı izinleri gösteren bir kayıt tutmak zorundadır ve uyuşmazlıkta iznin gerçekten kullandırıldığını ispat etmek de ona düşer. Senin imzanı taşımayan bir tablo tek başına yeterli sayılmaz. Bu yüzden imzaladığın her izin belgesinin bir kopyasını iste ve yıl yıl sakla; ayrılırken bakiyeyi tartışma ihtimalini en çok bu klasör azaltır.

İşyeri içinde sonuç alamıyorsan basamak dışarı taşar: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na iş müfettişi incelemesi için şikâyette bulunabilirsin. Konu artık kullanılmayan izin değil de sözleşme bittikten sonra ödenmeyen izin ücretiyse, işçilik alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur; bu aşama tamamlanmadan açılan dava, dava şartı eksikliğinden reddedilir. Alacak taleplerinin kendine göre zamanaşımı süresi olduğu için bu adımı ayrılışının hemen ardından planla.

Bu rehber hangi çalışanlara uymaz?

Buradaki cetvel 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işçiler içindir. Devlet memurlarının izni ayrı bir kanunla düzenlenir; hem süreler hem kullanım biçimi farklıdır, doğrusunu kurumunun personel biriminden sorman gerekir. Kendi işini yapan esnaf, şirket ortağı ve serbest çalışanların ise yasal anlamda bir yıllık izin hakkı yoktur; onlarda dinlenme tamamen kendi planlarına kalır. Sözleşmen "hizmet" değil de eser ya da vekâlet ilişkisi kuruyorsa da bu sayfa sana göre değildir.

Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik ve kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz. Turizm sezonunda birkaç ay, hasat kampanyasında birkaç hafta çalışan biri, aynı işyerine her yıl dönse de bu kapsamdadır. Buna karşılık işin gerçekten mevsimlik olup olmadığına sözleşmedeki isme değil işin fiilî yapısına bakılarak karar verilir; yıl boyunca aralıksız çalıştırılan birine "mevsimlik" denmesi bu sonucu doğurmaz.

Kısmi süreli (yarı zamanlı) ve çağrı üzerine çalışanlarda ise tersi geçerlidir: onlar da aynı kademelere tabidir ve izin günleri haftalık çalışma saatiyle orantılı biçimde kırpılamaz. Haftada iki gün çalışan biri de bir yılı doldurduğunda gün olarak aynı izni hak eder; kırpma yapılacaksa o iznin ücreti üzerinde yapılır, gün sayısı üzerinde değil. Deneme süresinde geçen günler de hizmet süresine dahildir, hesaptan çıkarılmaz.

Sık sorulan sorular

Yıllık izin kaç gün?

Hizmet süresi 1–5 yıl (5 yıl dahil) olanlara yılda en az 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıl ve üzerine 26 gün. Yer altı işlerinde her kademe dört gün fazladır; 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlarda izin 20 günün altına inemez.

Ara verip aynı işverene döndüm, izin kıdemim sıfırlanır mı?

Sıfırlanmaz. Aynı işverenin işyerlerinde geçen bütün dönemler toplanır ve önceki çalışman da kademeye sayılır (4857 m.54). Sıfırlanma yalnız işveren değiştiğinde olur: yeni işverende izne hak kazanmak için baştan bir yıl çalışman gerekir. Ara dönemde ücretsiz izinde kaldıysan o günler hizmet süresinden sayılmaz ve yıl dönümünü ileri kaydırır.

5 yılı doldurunca izin 20 güne çıkar mı?

Hayır. Kanun birinci kademeye beşinci yılı da dahil eder, ikinci kademeyi "beş yıldan fazla" diye tanımlar. Beşinci hizmet yılını doldurduğunda hak ettiğin izin hâlâ 14 gündür; 20 güne geçiş altıncı hizmet yılının dolmasıyla olur.

1 yılı doldurmadan yıllık izin kullanabilir miyim?

Yasal hak olarak hayır; yıllık ücretli izne hak kazanmak için deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış olman gerekir. İşveren isterse avans olarak izin verebilir, ama bunu talep etme hakkın yoktur.

Yıllık izinde hafta sonu izinden düşülür mü?

Hayır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; izin o günler kadar uzar. Bu yüzden 14 günlük izin, hafta tatilleriyle birlikte fiilen yaklaşık üç haftaya yayılır.

Yıllık izin bölünebilir mi?

İşveren tek başına bölemez. Tarafların anlaşmasıyla iznin bir bölümü en az 10 gün olmak üzere en çok üçe bölünebilir. Yani 20 günlük izni 10 + 5 + 5 şeklinde kullanmak anlaşmayla mümkündür, gün gün dağıtmak değildir.

Kullanmadığım yıllık izinler yanar mı?

Hayır. Kullanılmayan izinler birikir ve iş sözleşmesi sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir. Çalışmaya devam ederken izin yerine para istemek ise mümkün değildir; ödeme yalnız sözleşme bittiğinde yapılır.

Yıllık izin ücretinden vergi kesilir mi?

Evet. Kullanılmayan izin için ödenen tutar ücret sayıldığı için gelir vergisine ve SGK primine tabidir. Bu yönüyle kıdem tazminatından ayrılır: kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.

Yol izni yıllık izne eklenir mi?

Hayır. Yol izni, iznini işyerinin bulunduğu şehirden başka bir yerde geçirecek çalışana, talep etmesi ve belgelemesi koşuluyla gidiş-dönüş yolu için verilen ayrı bir izindir. Yıllık ücretli izin gününe eklenmez ve ücretli değildir; bu yüzden izin bakiyesi hesabına girmez.

İşveren yıllık izin talebimi reddedebilir mi?

Kullanım tarihini işin gereklerine göre işveren belirlediği için belirli bir tarihe yönelik talebin reddedilebilir. Hukuka aykırı olan, iznin yıllarca hiç kullandırılmamasıdır. Talebini yazılı yap ve bir nüshasını sakla; ret sürekli hâle geliyorsa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na iş müfettişi incelemesi için şikâyette bulunabilirsin.

Yıllık izindeyken başka bir işte çalışabilir miyim?

Çalışmaman beklenir. İzin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığın anlaşılırsa işveren, o izin dönemi için sana ödediği ücreti geri isteyebilir. Sebebi basittir: yıllık izin dinlenme amacıyla verilir, ek gelir dönemi olarak değil.

Mevsimlik işte yıllık izin hakkım var mı?

Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik ve kampanya işlerinde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz. Ancak belirleyici olan sözleşmedeki ad değil işin gerçek yapısıdır; yıl boyunca aralıksız çalıştırılıyorsan işin mevsimlik sayılmaması ve izin hakkının doğması gündeme gelir.

Kaynaklar

Bu rehberdeki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 1 Ağustos 2026.

• ÇSGB — 4857 sayılı İş Kanunu (madde 53) — En az bir yıl çalışana yıllık ücretli izin verilir; izin süresi hizmet süresi 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20, 15 yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanlarda süreler dörder gün artırılır; 18 ve daha küçük ile 50 ve daha yukarı yaştakilerde izin 20 günden az olamaz
• ÇSGB — 4857 sayılı İş Kanunu (madde 54 ve 56) — Madde 54: aynı işverenin işyerlerinde geçen süreler birleştirilir, izne hak kazanma her hizmet yılının dolmasıyla olur. Madde 56: yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir; izne rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; izin süresine ilişkin yol izni talep ve belge şartına bağlı olup ücretsizdir
• ÇSGB — 4857 sayılı İş Kanunu (madde 41) — Fazla çalışma haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır ve her bir saat için ücret normal saat ücretinin yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir; haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse aradaki saatler fazla sürelerle çalışmadır ve yüzde yirmi beş zamlı ödenir

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Toplu iş sözleşmesi hükümleri, kısmi süreli çalışma, mevsimlik iş, farklı işveren dönemlerinin birleştirilmesi ve izin defteri kayıtları sonucu değiştirebilir. Uyuşmazlık hâlinde bir avukata veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ilgili birimine başvurunuz.