Eksik prim günü nasıl tamamlanır? Askerlik ve doğum borçlanması

Prim günü eksik kalan herkesin aklına aynı soru gelir: bu günleri parayla kapatmak mümkün mü? Kısmen mümkün. 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi, geçmişte adına prim yatmamış bazı dönemleri bugün prim ödeyerek hizmet gününe çevirmene izin verir. Bu işlemin adı borçlanmadır ve iki türü yaygındır: askerlik ile doğum.

Bu rehber borçlanmanın mekaniğine ve fiyatına bakar. Bir günün bugün kaç liraya alındığı, oranın neden 1 Ocak 2026'dan beri iki farklı sayı olduğu, ödemenin neden bir aylık bir takvime bağlı olduğu ve borçlanmanın hangi durumda para israfına döndüğü sırayla anlatılır. Emeklilik için aranan gün ve yaş cetveli burada tekrar edilmez; bu sayfa yalnız eksiği kapatma yolunu anlatır.

Kendi rakamını görmek istersen tutarı askerlik borçlanması hesaplama ve doğum borçlanması hesaplama araçları çıkarır; kaç günün eksik olduğunu ise eksik prim günü hesaplama söyler. Buradaki bütün oran ve tutarlar sayfa sonundaki resmî kaynaklara dayanır.

Borçlanma nedir, hangi dönemler için yapılabilir?

Borçlanma, boşta geçen bir dönemi geriye dönük olarak satın almaktır: kuruma prim ödersin, karşılığında o günler hizmet dökümüne işlenir. İşlemin tek dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesidir ve madde, hangi dönemlerin satın alınabileceğini tek tek sayar. Yani geçmişteki her boşluk borçlanılamaz — kayıt dışı çalıştığın aylar, işsiz geçirdiğin yıllar ya da hiç sigortalı olmadan geçen bir dönem bu kapsamda değildir.

Aynı maddenin birinci fıkrasında sayılan iki tür pratikte en çok kullanılan ikilidir. Askerlik borçlanması, er veya erbaş olarak silah altında ya da yedek subay-yedek astsubay okulunda geçen süre içindir; kaç gün alabileceğini terhis belgendeki fiili süre belirler. Doğum borçlanması ise sigortalı kadının doğumdan sonra çalışmadan geçirdiği süre içindir ve iki sert sınırı vardır: en çok üç doğum, her doğum için doğum tarihinden sonraki en çok iki yıl. Üçünde de tam süre alınırsa üst sınır 2.160 gündür.

Sosyal güvenlikte bir ay her zaman 30, bir yıl 360 gün sayıldığı için borçlanma da bu takvimle konuşulur: 12 aylık askerlik 365 değil 360 gün eder. Elindeki gün sayısının nereye denk düştüğünü SGK prim günü hesaplama aracıyla, hedefe kalan mesafeyi eksik prim günü hesaplama aracıyla ölç; borçlanmaya ancak eksiğin kaç gün olduğunu bildikten sonra karar verilir.

Bir günün bedeli nasıl çıkar? %32 ile %45 arasındaki fark

Hesap üç çarpandan ibarettir: seçtiğin günlük kazanç, kanunun öngördüğü oran ve borçlandığın gün sayısı. Günlük kazancı kanun sana bırakır, ama iki ucun dışına çıkamazsın: 2026'da günlük taban 1.101,00 ₺ (aylık 33.030,00 ₺), günlük tavan ise 9.909,00 ₺'dir (aylık 297.270,00 ₺). Tavanın alt sınırın 9 katı olması da yeni bir düzenlemedir; 2026 öncesinde bu kat sayısı 7,5 idi.

Oran ise 1 Ocak 2026'da ikiye bölündü. 4 Aralık 2025 tarihli 7566 sayılı Kanun, maddedeki tek oranı ayırdı: ücretsiz doğum ya da analık izni ile doğum sonrası çalışılmayan süreler için oran %32'de bırakıldı, aynı maddede sayılan diğer bütün borçlanma türleri — askerlik dâhil — %45'e çıkarıldı. Bu yüzden internette hâlâ dolaşan ve askerlik için %32 yazan tablolar bugün eksik hesap verir.

Farkın büyüklüğü tek günde bile görünür: alt sınırdan gidildiğinde doğum borçlanmasında bir gün 352,32 ₺, askerlikte 495,45 ₺'dir. Aradaki 143,13 ₺, 360 günde 51.526,80 ₺'ye çıkar. Aynı sayıda günü kazandıran iki işlem arasındaki bu makas, hangi türden borçlanabildiğinin bütçende doğrudan karşılığı olduğu anlamına gelir.

İki oranın 2026'daki günlük karşılığı, seçebileceğin en düşük ve en yüksek kazançta şöyledir:

Sütunlardaki tutarlar günlük kazanç sınırlarının oranla çarpımıdır: alt sınır 1.101,00 ₺, tavan 9.909,00 ₺. Sınırlar asgari ücrete bağlı olduğu için her yıl değişir; oran ise kanun değişmedikçe sabittir. Ödediğin tutar hangi sütundan gelirse gelsin kazandığın gün sayısı aynıdır.

Alt sınırdan mı tavandan mı borçlanmalı?

Bu seçim kazanacağın günü hiç değiştirmez. Tavandan borçlanan da alt sınırdan borçlanan da aynı gün sayısını alır; fark yalnız bugün ödediğin parada ve ileride aylık bağlanırken hesaba giren kazanç ortalamasındadır. O ortalamaya etkisi ise satın aldığın günün toplam prim günün içindeki payı kadardır ve birkaç yüz günlük bir borçlanmada bu pay küçük kalır.

Pratik sonuç nettir: amacın gün şartını tamamlamaksa alt sınır neredeyse her zaman doğru seçimdir. Tavan, ödeyeceğin parayı dokuz katına çıkarır ve karşılığında sana tek bir ek gün vermez.

Aynı sürenin üç farklı seçenekteki 2026 bedeli şöyle ayrışır:

Dört satırın üç sütunu da satır başındaki gün sayısını kazandırır. Son sütun tavandan borçlanmanın bedelidir; ilk sütunun tam dokuz katıdır, çünkü tavan günlük kazanç alt sınırın dokuz katıdır. 720 günlük satır doğum tarafında tek çocuk için alınabilecek en uzun süredir; askerlik tarafında ise ancak fiili askerlik süresi o kadarsa mümkündür.

Doğum borçlanmasında aranan şartlar

Kanun bu hakkı dört şarta bağlar. Birincisi sigortalılıktır: hak yalnız doğumu yapan sigortalı kadına aittir ve ücretle çalışanı da, kendi işini yapanı da, kamu görevlisini de kapsar. İkincisi sayıdır: haktan en çok üç doğum için yararlanılır. Üçüncüsü süredir: her doğumda satın alınan zaman, doğum tarihinden sonraki iki yılı aşamaz. Dördüncüsü en çok gözden kaçandır: satın alınacak aylarda uzun vadeli sigorta kollarına tabi bir çalışman görünmemelidir. Son olarak çocuğun yaşamış olması aranır.

Dördüncü şartın günlük hayattaki karşılığı şudur: primli geçmiş bir ay tekrar satın alınamaz. Doğum izninin ücretli bölümünde adına zaten prim yatar; borçlanma penceresi o izin bittikten sonra ücretsiz izinde ya da tamamen boşta geçen aylardır. Bugün çalışıyor olman engel değildir; bakılan tek şey, geçmişteki o ayların dökümde boş görünüp görünmediğidir.

Hangi ayların gerçekten boş kaldığını hizmet dökümünden okuman gerekir; kurum başvuruyu o döküm üzerinden inceler ve dolu ayları reddeder. Çocuk başına kaç ay alacağına ayrı ayrı karar verebilirsin: birinde tam iki yılı, ötekinde yalnız birkaç ayı alman mümkündür. Tutarı doğum borçlanması hesaplama aracı çocuk çocuk döker.

Borçlanmanın iki ayrı etkisi: gün ve tarih

Birinci etki herkesin bildiğidir: ödediğin günler dökümündeki toplama yazılır ve gün şartına o kadar yaklaşırsın. 4.200 günü olan biri 360 günlük askerliğini borçlandığında dökümünde 4.560 gün görünür.

İkinci etki daha az bilinir ve bazen daha kıymetlidir. 41. madde şunu söyler: sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılırsa, o başlangıç tarihi satın alınan gün kadar geri alınır. Emeklilik koşullarını belirleyen asıl tarih o başlangıç olduğu için, geriye giden tarih seni bambaşka bir kademeye taşıyabilir.

Burada karıştırılan nokta şudur: bu ikinci etki otomatik değildir, sürenin takvimde nereye oturduğuna bağlıdır. Erkeklerin çoğunda askerlik, ilk sigorta girişinden önceki yıllara denk gelir; orada etki doğar. Doğum borçlanmasında ise hakkın kendisi sigortalı olmaya bağlı olduğundan satın aldığın günler genelde başlangıç tarihinin gerisine değil ilerisine düşer; o zaman tarih yerinde kalır, yalnız gün eklenir. Askerliğini ilk sigorta girişinden sonra yapmış bir erkekte de sonuç aynıdır.

Kendi dosyanda hangi etkinin doğduğunu hizmet dökümündeki iki tarih söyler: sigortalılık başlangıcı ile askerliğin başlangıcı. Askerlik önceyse iki etki birden, sonraysa yalnız gün etkisi çalışır. Sıralama tartışmalıysa borçlanmadan önce SGK'ya teyit ettir — ödeme yapıldıktan sonra geri dönüşü yoktur.

Borçlanma ne zaman mantıklı, ne zaman para israfı?

Borçlanma bir yatırım değil, kısayol satın almaktır: karşılığında eline geçen tek şey gündür. Bu yüzden kararın ölçütü basittir — o günler senin emeklilik tarihini gerçekten öne çekiyor mu, yoksa zaten dolacak bir şartı erken mi dolduruyor? Gün şartı dolduğu hâlde yaş şartını bekleyen biri için borçlanma hiçbir şeyi değiştirmez, çünkü eklenen gün yaş haddini öne çekmez.

İkinci ölçüt bütçe takvimidir. Bedel, borcun hesaplandığı gün geçerli olan taban ve tavana göre çıkar; asgari ücret zamlandığında sonraki başvuruların tutarı da yukarı gider. Yani ertelemek ucuzlatmaz, pahalılaştırır. Buna karşılık paranın tamamı elinde değilse süreyi bölmek serbesttir.

Sık karşılaşılan altı durumda karar şöyle çıkar:

Beşinci satır çoğu kişide sonucu belirler: borçlanma bir sıçrama değil, en fazla birkaç yüz ya da birkaç bin günlük bir kapatmadır. Eksiğinin bu sınırların üstünde olup olmadığını görmeden tutar hesaplamak sırayı ters çevirir.

Başvuru nereden yapılır, ödeme için kaç ay var?

Süreç yazılı talep ile başlar: e-Devlet üzerinden ya da bağlı olduğun sosyal güvenlik il müdürlüğüne dilekçeyle başvurur, borçlanmak istediğin süreyi belgelersin. Askerlikte terhis belgesi ya da askerlik durum belgesi, doğumda hizmet dökümü ve doğuma ilişkin kayıtlar aranır. Kurum tutarı hesaplar ve sana bir borç yazısı tebliğ eder.

Asıl kritik nokta bundan sonrasıdır. Kanun ödeme için tek bir pencere tanır: tebliğ tarihinden itibaren bir ay. Pencere kapandığında borçlanma düşer, baştan başvurmak gerekir ve primi yatmayan süre hizmet sayılmaz. Yani başvuru tek başına bir hak doğurmaz; hakkı doğuran, o bir ay içinde yapılan ödemedir.

Bir aylık süre taksit anlamına da gelmez — kanunda taksit imkânı yoktur. Bütçen tamamına yetmiyorsa doğru hamle ödemeyi bölmek değil, süreyi bölmektir: bugün kaç güne paran yetiyorsa onu borçlanır, kalanını sonraki bir başvuruya bırakırsın. Kalan gün için ödeyeceğin tutar, o başvuruyu yaptığın tarihteki tabana göre çıkacağı için genelde daha yüksektir; bölmenin maliyeti budur.

Ödeme tamamlandığında günler hizmet dökümüne işlenir. Yeni toplamını eksik prim günü hesaplama aracına yazıp hedef gününün hangi aya kaydığını görebilirsin; ödediğin paranın takvimde karşılığı ancak orada somutlaşır.

Sık sorulan sorular

Askerlik borçlanması kaç para?

Bedeli sen belirlersin, çünkü hangi kazanç üzerinden borçlanacağını sen seçersin. En ucuz yol olan tabanda 2026 rakamları şöyledir: günlüğü 495,45 ₺, bir aylık karşılığı 14.863,50 ₺, 360 günün tamamı 178.362,00 ₺. Aynı süre tavandan alınırsa 1.605.258,00 ₺'ye çıkar ve tek bir ek gün getirmez. Kendi sürenle tutarı askerlik borçlanması hesaplama aracı çıkarır.

Doğum borçlanması kaç gün kazandırır?

Her doğum için en çok 720 gün, toplamda en çok 2.160 gün. Kanun hakkı üç doğumla ve her doğumda doğum tarihinden sonraki iki yılla sınırlar; iki yılın karşılığı 24 ay, yani 720 gündür. Doğumdan altı ay sonra işe döndüysen o çocuk için kazanacağın gün 180'dir. Alt sınırdan hesaplandığında 2.160 günün bedeli 761.011,20 ₺'dir.

Borçlanma emeklilik başlangıcımı öne çeker mi?

Yalnız borçlandığın süre sigortalılık başlangıç tarihinden önceye düşüyorsa. Kanun bu durumda başlangıç tarihini satın aldığın gün kadar geri alır ve emeklilik koşullarını belirleyen tarih değişir. Askerliğini ilk işe girişinden önce yaptıysan etki doğar; askerlik sonraya düşüyorsa ya da doğum borçlanması yapıyorsan genelde doğmaz, o zaman kazandığın tek şey gündür.

Borçlanmayı taksitle ödeyebilir miyim?

Hayır, kanunda taksit yoktur. Tebliğ tarihinden itibaren bir aylık tek bir ödeme penceren olur; kaçırırsan borçlanma düşer, yeniden başvurman gerekir ve primi yatmayan süre hizmet sayılmaz. Bütçen yetmiyorsa çözüm ödemeyi değil süreyi bölmektir: bugün alabildiğin kadarını borçlan, kalanını sonraya bırak. İkinci tutar o günün tabanına göre çıkar.

Kimler doğum borçlanması yapamaz?

Doğumun sigortalılığından önceye düştüğü kadınlar bu hakkı kullanamaz, çünkü kanun hakkı sigortalı kadına tanır. Borçlanmak istenen aylarda adına uzun vadeli sigorta primi yatmış olanlar da o günleri satın alamaz; aynı gün ikinci kez alınmaz. Dördüncü ve sonraki çocuklar kapsam dışıdır, çocuğun yaşamış olması aranır ve bir doğum için iki yıldan uzun süre borçlanılamaz.

Askerlik ve doğum borçlanmasının oranı neden farklı?

Oran 1 Ocak 2026'da ikiye ayrıldı; değişikliği 7566 sayılı Kanun yaptı. Ücretsiz doğum ve analık izni süreleri eski oranda, yani %32'de tutuldu; maddede sayılan geri kalan türler %45'e taşındı ve askerlik bu ikinci grupta kaldı. Tabandan bakıldığında bir günün fiyatı doğumda 352,32 ₺, askerlikte 495,45 ₺; 360 günde arayı 51.526,80 ₺ açar.

Kaynaklar

Bu rehberdeki oran ve tutarlar aşağıdaki resmî kaynaklardan alınmıştır. Son doğrulama: 2 Ağustos 2026.

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, madde 41 — MADDE 41 birinci fıkra (a) bendi: "Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri". (b) bendi: "Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreleri". Fıkranın sonu: "...prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın (a) bendinde bulunanlar için %32'si diğerleri için %45'i üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır." Ayrıca: "Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranır. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz." ve "Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür." Dipnot 67: 4/12/2025 tarihli 7566 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle "%32'si" ibaresi "(a) bendinde bulunanlar için %32'si diğerleri için %45'i" şeklinde değiştirilmiştir; değişiklik cetveline göre yürürlük 1/1/2026
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Kanun, madde 82 (günlük kazanç sınırları) — MADDE 82: "...günlük kazancın alt sınırı, sigortalıların yaşlarına uygun asgarî ücretin otuzda biri, üst sınırı ise 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 9 katı..." Dipnot 156: 4/12/2025 tarihli 7566 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle "7,5" ibaresi "9" şeklinde değiştirilmiş, 1/1/2026'da yürürlüğe girmiştir
• SGK — Prime Esas Kazanç Miktarları (2026) — 01/01/2026–31/12/2026 dönemi: aylık prime esas kazanç alt sınırı 33.030,00 TL, üst sınırı (tavan) 297.270,00 TL; günlük karşılıkları 1.101,00 TL ve 9.909,00 TL. Rehberdeki 352,32 ₺ / 495,45 ₺ / 3.170,88 ₺ / 4.459,05 ₺ günlük bedelleri bu iki sınırın %32 ve %45 ile çarpımıdır
• ÇSGB — Asgari Ücret (01/01/2026 - 31/12/2026) — 2026 yılı aylık brüt asgari ücret 33.030,00 TL. Borçlanmadaki günlük alt sınır bu tutarın otuzda biri olan 1.101,00 TL'dir
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Kanun, madde 3 (ay ve yıl tanımı) — MADDE 3, 14 ve 15 numaralı bentler: "Ay: ... otuz gün olarak değerlendirilen süreyi", "Yıl: ... 360 gün olarak değerlendirilen süreyi" ifade eder. 12 aylık askerliğin 365 değil 360 gün, iki yıllık doğum süresinin 720 gün sayılması bu tanımdan gelir

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; sosyal güvenlik veya hukuki danışmanlık yerine geçmez. Borçlanma tutarı başvurunuzun yapıldığı tarihte geçerli prime esas kazanç sınırlarına göre hesaplanır ve asgari ücret değiştiğinde değişir. Hangi sürelerin borçlanmaya konu olabileceği ve borçlanmanın sigortalılık başlangıcınıza etkisi kişisel hizmet dökümünüzdeki kayıtlara göre belirlenir; değerlendirmeyi Sosyal Güvenlik Kurumu yapar. Ödemeniz gereken kesin tutar ve süre için Kurumun tarafınıza tebliğ edeceği borç yazısını esas alınız.